Proces

Gasaansluitplicht bij nieuwe woningen vervalt

De wettelijke verplichting om nieuwbouwwoningen aan te laten sluiten op het gasnet komt te vervallen. Minister Kamp van Economische Zaken heeft hiervoor een wetswijziging naar de Tweede Kamer gestuurd. Aedes is blij met het schrappen van de aansluitplicht. Dit helpt bij het versnellen van de verduurzamingsaanpak. Wel heeft Aedes nog een aantal kritische punten onder de aandacht van de Tweede Kamer gebracht.

In de Energieagenda heeft het kabinet aangegeven dat in 2050 de CO2-uitstoot naar bijna nul moet zijn teruggebracht. Om dat te bereiken moet Nederland ook van het aardgas af. Als na 1 januari 2018 de verplichting voor aansluiting op het gasnet komt te vervallen, is het aan de gemeenten om te bepalen of nieuwbouwwoningen aangesloten worden op een warmtenet of een andere energie-infrastructuur.

Aedes schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het schrappen van de aansluitplicht voor nieuwe woningen een stap in de goede richting is. Wel vraagt Aedes nog aandacht voor een aantal punten:

  • Geldt het wetsvoorstel ook bij herstructurering en zo ja, wie is dan verantwoordelijk voor de kosten van het weghalen van de gasinfrastructuur?
  • Met de energieprestatievergoeding (EPV) kunnen corporaties een vergoeding vragen voor de energieleverende prestaties van een verduurzaamde woning. Maar die prestaties moeten direct aan de woning vastzitten. Vooral bij hoogbouw levert dat problemen op. Hoogbouw mist het oppervlak om voldoende zonnepanelen te plaatsen om nul-op-de-meter te worden. Daarom pleit Aedes voor een ‘techniekneutrale benadering’, waarbij ook externe bronnen van duurzame energie voor de EPV gelden. Zoals inkoop van bundels duurzame warmte.
  • ​Zolang gas goedkoper is dan een warmtenet of helemaal elektrisch opgewekte warmte (all electric) ontbreken de belangrijkste prikkels.
  • De overheid moet voor de lange termijn duidelijkheid geven. Bijvoorbeeld over energiebelasting op gas. De overheid spreekt zich uit voor verduurzaming, maar in haar acties is dat niet zichtbaar. Bijvoorbeeld in het wetsvoorstel om corporaties ineens weer uit de Warmtewet te schrijven. 
  • Helderheid in rolverdeling is nodig, bijvoorbeeld over de vraag welke sector welke besparingen aan zichzelf mag toeschrijven.

Rondetafelgesprek
Tijdens een rondetafelgesprek over het laten vervallen van de gasaansluitplicht bij nieuwbouw op 27 juni 2017 heeft Aedes deze punten ook ingebracht in de notitie Schrappen gasaansluitplicht bij nieuwbouw. Ook andere partijen hebben tijdens dit gesprek kanttekeningen geplaatst bij de wetswijziging.

Zo vindt Vereniging Eigen Huis dat de gasaansluitplicht alleen kan vervallen als gemeenten de gevolgen voor comfort, garanties voor energielevering en de portemonnee van de consument in het oog houden. Gemeenten kunnen niet volstaan met het vaststellen van enkel een van gas-los-ambitie, aldus Vereniging Eigen Huis.

Vertegenwoordigers van verschillende gemeenten – waaronder Amsterdam, Utrecht en Wageningen – zijn blij met het voorstel, maar pleiten voor een hogere ambitie. En dat vraagt om een landelijk beleid, zegt bijvoorbeeld de gemeente Amsterdam.

Financiële compensatie
Corporaties willen frontrunner zijn, zegt bestuurslid Bert Keijts van Aedes. ‘Maar als de corporaties de kastanjes uit het vuur moeten halen, zal daarvoor leergeld betaald moeten worden. Het kan niet zo zijn dat de huurders dit moeten betalen ten gunste van eigenaar-bewoners.’ Enige financiële compensatie van het rijk is dus nodig. Ook moet er meer experimenteerruimte komen voor het verduurzamen van gebouwen’, aldus Keijts.

In het rondetafelgesprek stellen meerdere partijen dat de bestaande bouw een veel grotere uitdaging vormt dan de nieuwbouw. Vanuit de Kamer komen er ook veel vragen over alternatieven voor aardgas. Zijn die al energieneutraal of alleen bruikbaar tijdens een transitieperiode? De aanwezige wetenschappers stelden vraagtekens bij de noodzaak van een infrastructuur voor warmtenetten op de lange termijn. Dan zullen alle woningen immers zelfvoorzienend zijn.