Verdieping

Slim in bestaande bouw voor verduurzaming en vergrijzing

Verduurzaming en vergrijzing brengen uitdagingen met zich mee waar innovatieve oplossingen voor nodig zijn. Aedes en ActiZ, de brancheorganisatie van zorgondernemers, hebben in het kader van de vernieuwingsagenda samen het programma Slim in bestaande bouw opgezet. Het programma deelt kennis en ervaringen van woningcorporaties op dit vlak. 

Het programma startte in de zomer van 2017 met een verkenning en inventarisatie. Dit gebeurde in nauw overleg met partners en een aantal geïnteresseerde corporaties. 

Ook zorgorganisaties staan voor grote uitdagingen. Zij moeten efficiënte en adequate zorg verlenen, niet meer in grote intramurale instellingen zoals vroeger, maar kleinschalig en zoveel mogelijk bij de mensen thuis. Slimme oplossingen en aanpassingen in de woning maken het makkelijker om die zorg te leveren. Daardoor kunnen mensen langer thuis blijven wonen.

Samenwerking met andere sectoren
In het programma Slim in de bestaande bouw werken Aedes en Actiz samen met Bouwend Nederland, UNETO-VNI, architecten en leveranciers. Zij ontwikkelen zelf woonconcepten of hulpmiddelen waardoor mensen met beperkingen langer thuis kunnen wonen: van Domotica-oplossingen tot bijvoorbeeld flexibele badkamerwanden of wegdraaibare toiletten, die letterlijk ruimte bieden in krappe vertrekken. 

Belangstelling
De belangstelling voor het programma kwam vooral van corporaties met eengezinswoningen. Van de woningvoorraad bestaat 70 procent uit eengezinswoningen. De grote bouwstromen uit de jaren vijftig tot zeventig zijn destijds gebouwd voor de babyboomers die daar nu als ouderen nog wonen. Voor deze woningen geldt een dubbele opgave van duurzaamheid en levensloopgeschiktheid. 

Proefprojecten
Aedes en haar partners overwegen met het programma ook proefprojecten van corporaties te ondersteunen. Corporaties die willen putten uit de kennis en ervaring van collega’s en netwerkpartners met bijvoorbeeld het splitsen van eengezinswoningen, het (grootscheeps) renoveren van systeemwoningen of de combinatie van Duurzaam en Langer Thuis. Corporaties die daarin geïnteresseerd zijn kunnen zich melden bij Rogier Goes van het programma Slim in de bestaande bouw.
 
Voorbeelden corporaties
Een aantal corporaties is al actief met het programma bezig. Enkele voorbeelden: 

Wonion 
Wonion uit Ulft heeft bewoners betrokken bij de renovatie van seniorenwoningen naar NOM. Tien woningen aan de Kwartelstraat in Silvolde zijn gerenoveerd. Voor de renovatie hadden de tien seniorenwoningen een energielabel van F of G. Met het toepassen van de energetische maatregelen is het energielabel met vijf labelstappen verhoogd. In de voorbereiding van de renovatie ging Wonion persoonlijk in gesprek met de bewoners van de tien seniorenwoningen over hun wensen voor de woning. Veel van de wensen kwamen overeen. Een van de uitkomsten was verbreding van de trappen. 

WoCom
De Somerse corporatie WoCom in metropoolregio Eindhoven speelde al vroeg in op vergrijzing. Dit deden ze met woonservicezones en grootschalige opplusprogramma’s. Ook ondertekende WoCom met collega’s het manifest Toekomstvast wonen

Woonservice
Woningcorporatie Woonservice uit Westerbork kiest voor ThuisBest huislift in plaats van duurdere aanbouw. In de demonstratiewoning laat Woonservice zien wat mogelijk is om met technische snufjes veilig en duurzaam te wonen. In de modelwoning staat ook het Technologiehuisje TOOS. Dat is een modelwoning in het klein met allerlei handige en simpele technische snufjes die het wonen gemakkelijker maken. Denk aan een automatische raamopener, een deurspion met camera (zodat je in de woonkamer kunt zien wie er bij je voor de deur staat) en een robotstofzuiger.

Het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg heeft de voorbeelden verzameld.