Vernieuwingsagenda

Doe mee met Panorama Lokaal: ontwerpprijsvraag opknapbeurt stedelijke buitenranden

Het College van Rijksadviseurs start een open oproep om woonwijken in de stedelijke buitenranden een positieve impuls te geven: Panorama Lokaal. Dit hebben minister Kajsa Ollongren van BZK en rijksbouwmeester Floris Alkemade vandaag bekend gemaakt op het Wooncongres in Den Haag. Woningcorporaties kunnen in een lokale coalitie met de gemeente en een bewonersorganisatie gebieden voor deze ontwerpprijsvraag aanmelden. Aedes ondersteunt Panorama Lokaal in het kader van de Vernieuwingsagenda.

Een kwart van de Nederlandse woningen is gebouwd in de jaren 60, 70 en 80. Deze zogenoemde bloemkoolwijken, stempelwijken of woonerven zijn gebouwd in een periode met een enorme woningnood. Deze wijken vormen nu de buitenrand van de stad, samen met sportvelden, volkstuinen, recreatiegebieden en vakantieparken.

Opknapbeurt
Deze gebieden zijn toe aan een stevige opknapbeurt. De woningen moeten energiezuiniger en ‘van het gas af’. De leefbaarheid staat onder druk, de infrastructuur is aan verbetering toe en er is een groeiende noodzaak om de wijken klimaatbestendig te maken, zodat ze beter zijn voorbereid op extreme regenbuien en hitte. Daarnaast lijken veel van deze woonwijken op elkaar. Er is weinig lokale of regionale variatie en ze zijn monofunctioneel. De eengezinswoning domineert, terwijl er nu veel meer vraag is naar woningen voor alleenstaanden en kleinere huishoudens.

Oproep
De ontwerpprijsvraag Panorama Lokaal gaat voor de zomer van start. De eerste fase is een oproep om gebieden in de stedelijke buitenrand in te dienen. De aanmelding kan gebeuren door lokale coalities. Die moeten, in ieder geval bestaan uit een gemeente, een woningcorporatie en een vertegenwoordiging van bewoners. Ook grondeigenaren, energiebedrijven of zorginstellingen kunnen zich hierbij aansluiten. Belangrijk is vooral dat deze lokale partijen de energie, daadkracht en het verlangen hebben om deze buitenrand nieuwe energie te geven.

Een onafhankelijke jury kiest vervolgens een aantal gebieden, waarna er per gebied een specifieke innovatie-gerichte opdracht wordt geformuleerd. De lokale uitschrijvers krijgen daarbij ondersteuning van r een breed samengesteld team van creatieve denkers en doeners: de Panorama Karavaan.

Multidisciplinaire teams van ontwerpers, bouwpartijen en aanvullende disciplines worden uitgedaagd om op zoek te gaan naar innovatieve oplossingen om de bestaande woningvoorraad te verduurzamen, meer divers te maken en nieuwe, toekomstbestendige relaties te leggen tussen buitenrand en het landschap en de stad. Per locatie kunnen drie verkozen teams in atelierverband hun plannen verder uitwerken. Tot slot krijgt per locatie een winnend team een vervolgopdracht.

Panorama Nederland
De inspiratiebron voor de prijsvraag is Panorama Nederland, een optimistisch toekomstbeeld van het College van Rijksadviseurs voor de ruimtelijke inrichting van Nederland. Het laat zien hoe de grote maatschappelijke vraagstukken van nu de sleutel kunnen zijn voor structurele verbeteringen in de toekomst. Met dit panorama in gedachte willen de initiatiefnemers gemeenten, corporaties en andere (markt)partijen helpen bij het creëren van de juiste condities en het stellen van de juiste vragen om een positieve impuls te geven aan de stedelijke buitenrand.

Initiatiefnemers
Deze ontwerpprijsvraag is een initiatief van het College van Rijksadviseurs, ondersteund door het Ministerie van Binnenlandse Zaken, het Ministerie van Economische Zaken, Aedes, het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Staatsbosbeheer.