Aedes-reactie

Platform31: ‘Werken aan gemengde wijken staat onder druk’

De stedelijke vernieuwing zit in een impasse. Sinds 2002 verbeterde de leefbaarheid in veel Nederlandse stadswijken, maar die trend is gestopt. In een derde van de wijken verslechterde de leefbaarheid zelfs tussen 2012 en 2014. Dat concluderen onderzoekers van Platform31 op basis van gegevens uit de Leefbarometer over kwetsbare wijken.

Vanaf eind vorige eeuw investeerden gemeenten, woningcorporaties en marktpartijen samen en met steun van het Rijk miljoenen in de verbetering van kwetsbare wijken. Fysieke ingrepen gingen samen met maatregelen voor de sociaal-economische ontwikkeling van wijk en bewoners. De stedelijke vernieuwing is inmiddels echter in een impasse geraakt als gevolg van de economische crisis en gewijzigd overheidsbeleid, stelt Platform31 in het rapport Kwetsbare wijken in beeld.

Vernieuwing stilgevallen
Platform31 bekeek de situatie nader in twaalf wijken, waarin nog geen grootschalige verbetering van de woningvoorraad plaatsvond. De casusstudies laten zien dat de fysieke vernieuwing in veel wijken vrijwel volledig is stilgevallen. Corporaties renoveerden nog op kleine schaal sociale huurwoningen, maar zorgen niet meer voor woningen voor mensen met middeninkomens. Ook marktpartijen investeren er nauwelijks. Het behouden en creëren van gemengde wijken staat onder druk. De concentratie van kwetsbare huishoudens groeit en de wijken hebben te maken met effecten van extramuralisering (mensen ontvangen zorg thuis in plaats van in een instelling), de instroom uit maatschappelijke opvang en huisvesting van statushouders.

Nieuwe impuls
Oorzaken zijn de afname van zowel de bemoeienis van het Rijk als de aandacht op lokaal niveau voor kwetsbare wijken, aldus Platform31. Dat vraagt om een nieuwe impuls, stelt de kennisorganisatie: ‘de veranderde rolverdeling tussen overheden, de aantrekkende economie en de energietransitie bieden nieuwe mogelijkheden om het leefklimaat in kwetsbare wijken te verbeteren.’

Aedes: ‘Zorgen over steeds eenzijdiger wijken’
Ook Aedes waarschuwt doorlopend voor het risico dat Nederlandse wijken langzaam maar zeker eenzijdiger van samenstelling worden. Woningcorporaties werken bij voorkeur aan wijken waarin allerlei verschillende bewoners met elkaar wonen en leven. Dat wordt echter moeilijker gemaakt door toewijzingsregels en door wettelijke beperkingen die het corporaties vrijwel onmogelijk maken om woningen voor middeninkomens te bouwen. Woningcorporaties blijven wel zich inzetten voor de leefbaarheid in wijken. Hun medewerkers zijn de oren en ogen in de wijk, weten wat er speelt en maken zo het verschil.