Verdieping

Aedes-Verkiezingsdebat: ‘Met hart voor de volkshuisvesting, hard in debat’

Meer betaalbare huurwoningen in het sociale en het middensegment. Investeren in duurzaamheid en leefbaarheid. En meer ruimte voor maatwerk in de regio. Over de stippen aan de horizon waren de deelnemers aan het door Aedes, VNG en Woonbond georganiseerde verkiezingsdebat over de sociale huur- en woningmarkt het woensdagmiddag wel eens. De weg daarnaartoe leidde soms tot pittige discussies.

Tekst: Jan Smit

Aan het debat, dat plaatsvond in café Dudok naast het Binnenhof, namen vertegenwoordigers deel van zeven politieke partijen (VVD, PvdA, CDA, D66, SP, GroenLinks, 50PLUS). Het publiek bestond voornamelijk uit directeur-bestuurders van woningcorporaties en vertegenwoordigers van huurdersverenigingen. Een deel van hen deed vooraf mee aan een rondleiding door de Tweede Kamer.

8,7 voor prestatieafspraken
Bij aanvang kreeg de zaal de gelegenheid via de smartphone het huidige kabinetsbeleid te evalueren. Voor de prestatieafspraken met gemeenten en huurders kreeg het kabinet een 8,7. De invoering van de verhuurderheffing werd beloond met een 3,2. Als minister zouden de deelnemers de prioriteit de komende jaren leggen bij woningen bijbouwen (30 procent) en duurzaamheid (24 procent).

Pitch
Na deze kleine enquête kregen de politici allemaal precies één minuut om hun visie op de sociale huur- en woningmarkt te pitchen. Vervolgens werd er aan de hand van stellingen in drie etappes gedebatteerd. 

Vooral over de vraag voor wie er sociale huurwoningen moeten zijn, waren de verschillen tussen de deelnemende partijen groot. De SP vindt dat de grens voor toewijzing omhoog moet naar 1,5 keer modaal. ‘Wij hebben een parel met onze sociale volkshuisvesting. Dat komt mede doordat in de meeste wijken ook mensen wonen met een modaal inkomen. Maar voor deze categorie is een huurwoning inmiddels onbetaalbaar’, betoogde Sadet Karabulut van de SP. Oorzaak volgens haar: woningcorporaties mogen deze woningen niet meer bouwen, de markt laat het afweten. 

Grondprijzen
Daar was Wouter Koolmees het duidelijk niet mee eens. ‘Als er korting is op de grondprijzen, zijn er voldoende beleggers geïnteresseerd’, riposteerde de D66-woordvoerder. Ook de zaal mengde zich in deze discussie. In Limburg zijn huurwoningen in het middensegment helemaal dun gezaaid, vertelde een directeur-bestuurder van een corporatie uit deze provincie. ‘In Amsterdam en Utrecht durven beleggers het nog wel aan, krimpgebieden als het onze gunnen ze geen blik waardig.’

‘Van tafel of omzetten’
Bij het debat over de verhuurderheffing stonden PvdA en 50PLUS tegenover de VVD. Die laatste partij wil de heffing handhaven. ‘Alle mooie beloftes over nieuwbouw en verduurzaming zijn niet ingelost. Dan kunnen we met dat geld op andere gebieden zoals de zorg, de politie en de inkomstenbelasting veel nuttigere dingen bedenken’, meende VVD-parlementariër Roald van der Linde. Veruit de meeste andere deelnemers wilden de heffing van tafel of omzetten in een investeringsplicht of -aftrek.

Meer ruimte voor lokaal maatwerk
Ondanks de tegenstellingen waren er ook veel overeenkomsten. Meer nieuwbouw – ook in het middensegment, betaalbare huren, verduurzaming, investeren in leefbaarheid, meer woningen voor kwetsbare groepen en meer ruimte voor lokaal maatwerk stonden bij alle deelnemers hoog op de agenda.

‘Bemoedigend’, zo vatte Aedes-voorzitter Marnix Norder de grote betrokkenheid van de deelnemers aan de bijeenkomst samen. ‘Het onderwerp doet er kennelijk toe.’ Of, in de woorden van één van de deelnemers: ‘Met hart voor de huisvesting, hard in het debat.’