Verkiezingsprogramma GroenLinks over wonen

GroenLinks heeft haar voorlopige verkiezingsprogramma gepubliceerd. Hieronder staan de belangrijkste punten die met wonen en huren te maken hebben.

  • De wooncrisis vraagt om een radicale omslag. De overheid gaat weer regie nemen en komt met een woningbouwoffensief voor (sociale) huurwoningen en koopwoningen. Woningcorporaties worden weer de motor van de volkshuisvesting, GroenLinks pakt dakloosheid aan en schaft de vrije marktwerking in de huursector af. 
  • GroenLinks start groot investeringsprogramma voor de bouw van 1 miljoen nieuwe woningen voor 2030. Minstens 40 procent van die nieuwbouw is sociale huur. Verhuurderheffing wordt afgeschaft. De vrijgekomen middelen investeren woningcorporaties volledig in de bouw en het beheer van voldoende betaalbare woningen, de leefbaarheid van wijken en de verduurzaming van woningen. De partij neemt het initiatief voor de bouw van tienduizenden studentenwoningen. 
  • Meer mensen krijgen toegang tot een sociale huurwoning. De inkomensgrenzen worden 39.000 euro voor eenpersoonshuishoudens, 42.000 euro voor tweepersoonshuishoudens en 52.000 euro voor drie- en meerpersoonshuishoudens. Woningcorporaties worden verplicht de huur te verlagen als het inkomen van een huurder door omstandigheden te laag is geworden om de huur te betalen en er geen andere betaalbare passende woning beschikbaar is.  
  • De vrije marktwerking in de huursector verdwijnt grotendeels. Daardoor gaan de meeste mensen die huren in de vrije sector honderden euro’s per maand minder betalen. De overheid gaat voor meer dan 90 procent van de woningen de maximale huur bepalen; we verplichten het woningwaarderingsstelsel voor woningen met een waarde tot 250 punten. De WOZ-waarde wordt verwijderd uit het woningwaarderingsstelsel om te voorkomen dat de huur in populaire gebieden omhoogschiet. Om speculatie en vakantieverhuur via platforms als Airbnb tegen te gaan, krijgen gemeenten de mogelijkheid om een woonplicht in te stellen voor zowel nieuwbouw als bestaande woningen.  
  • Het recht op betaalbare en goede huisvesting wordt de basis van hulp aan dak- en thuislozen. In iedere gemeente komen er meer sociale huurwoningen voor dak- en thuislozen en meer tijdelijke flexwoningen voor noodgevallen. Opvanglocaties met slaapzalen worden omgebouwd tot woonunits waar mensen kunnen werken aan herstel. Huisuitzettingen en afsluiting van gas, water en licht vanwege een huurachterstand worden verboden op voorwaarde dat mensen hulp accepteren.  
  • Sociale huurwoningen mogen niet meer worden verkocht aan grote buitenlandse beleggers, maar alleen aan wooncoöperaties, particulieren, overheden of andere corporaties. Als particulieren deze woningen vervolgens willen doorverkopen, moeten ze die eerst aanbieden bij een woningcorporatie. Woningcorporaties mogen ook huurwoningen voor middeninkomens bouwen, de markttoets verdwijnt dus definitief.  
  • GroenLinks draait de flexibilisering van huurcontracten terug: een vaste huurovereenkomst wordt weer de norm. Tijdelijke huurcontracten worden alleen toegestaan in logische situaties, zoals verhuur aan studenten of expats. We breiden het takenpakket en de capaciteit van de huurcommissie uit en versterken de regels rondom huurbescherming zodat alle huurders eenvoudig hun recht kunnen halen.  
  • Ondanks het woningtekort staan in Nederland tienduizenden panden langdurig leeg. Daarom geven we gemeenten de mogelijkheid om leegstand te beboeten met een leegstandsheffing. Zo voorkomen we dat speculanten grof geld verdienen aan de leegstand en verkrotting van gebouwen. 
  • De huidige woningen sluiten niet altijd goed aan op de moderne samenleving waarin de woonbehoeften van mensen sterk verschillen. Toegankelijkheid wordt standaard meegenomen bij nieuwbouw zodat alle woningen levensloopbestendig zijn. We stimuleren de ontwikkeling van nieuwe en gezamenlijke woonvormen voor alleenstaanden, samengestelde gezinnen of ouderen die zorg nodig hebben.  
  • Er komt meer ruimte voor zelfbouw, particuliere collectieven en wooncoöperaties in plaats van de projectontwikkelaars en vastgoedbeleggers. De overheid gaat gezamenlijke woonvormen, zoals wooncoöperaties, ondersteunen door te zorgen voor betaalbare hypotheken en door ze voorrang te geven bij de verkoop van sociale huurwoningen. 
  • Eigenaren van huizen en andere gebouwen worden verleid om te isoleren en een warmtepomp aan te schaffen, onder andere met subsidies en goedkope leningen. Eigenaren van huurwoningen worden verplicht te investeren in het verhogen van het energielabel. Alle nieuwbouw van woningen is gasloos en energieneutraal. GroenLinks stelt normen voor het gebruik van circulaire bouwmaterialen, zoals gerecycled beton, hout en herbruikbare bakstenen.  
  • Gemeenten werken samen met bewoners en bedrijven aan het aardgasvrij maken van wijken. Ze krijgen hiervoor meer financiële en juridische mogelijkheden. We zetten in op elektriciteit, aardwarmte (geothermie) en warmte uit water (aquathermie) als duurzame bronnen voor de verwarming van gebouwen en industrie. Aanvullend kan restwarmte uit de industrie worden gebruikt om huizen te verwarmen, maar dit mag nooit verduurzaming van de industrie in de weg staan. Waar nodig regelen we financiële compensatie voor mensen die met hun wijk overstappen op alternatieven voor gas. 
  • GroenLinks investeert in goede zorg voor onze ouderen. Er komen extra verpleeghuisplekken, passende seniorenwoningen en meer voorzieningen voor ouderen die tijdelijk niet thuis kunnen wonen. Mantelzorgers van thuiswonende ouderen geven we de ondersteuning die ze verdienen. 
  • Ontmoeting in de wijk is cruciaal voor een gezonde lokale democratie. Om dit te stimuleren, zorgt GroenLinks voor nieuwe ontmoetingsplekken (zoals buurthuizen) waar die zijn verdwenen en betere ondersteuning van de bestaande. We leggen wettelijk vast dat woningcorporaties zich weer gaan inzetten voor leefbaarheid van wijken. 
  • GroenLinks pakt de georganiseerde misdaad die zich bezighoudt met drugscriminaliteit, mensenhandel en gedwongen prostitutie hard aan. Politie, Openbaar Ministerie, belastingdienst, gemeenten en woningbouwcorporaties werken daarvoor samen in een langjarige aanpak. We vergroten de (financiële) kennis en slagkracht om de georganiseerde criminaliteit in het hart te treffen: het oppakken van topcriminelen en het afpakken van crimineel geld. De politie krijgt meer capaciteit en kennis om cybercriminaliteit en zaken als oplichting en kinderporno via internet op te sporen.

Actief beïnvloeden?

Als u lid bent vanGroenLinks, meld u vooral bij Aedes (verkiezingen@aedes.nl). Aedes ondersteunt u in het effectief laten horen van uw stem voor de volkshuisvesting.

  • De GroenLinks-leden bespreken het conceptprogramma de komende periode in alle afdelingen. Op basis van de suggesties en de commentaren van de leden wordt een nieuwe versie gemaakt, die opnieuw aan de leden wordt voorgelegd.
  • Het uiteindelijke programma zal worden vastgesteld op het congres van zaterdag 19 december.