Praktijk

Eerste aardbevingsbestendige zorggebouw in Groningen

Tien cliënten van Stichting De Zijlen zijn sinds kort de trotse bewoners van een appartement met eigen voorzieningen: woonkamer, slaapkamer en eigen sanitair. In Fraamborg in Middelstum wonen zij niet alleen prettig maar ook veilig. Woongroep Marenland verbouwde het pand en maakte het aardbevingsbestendig. Het is het eerste versterkte zorggebouw in Groningen.

De Zijlen biedt zorg aan mensen met een verstandelijke beperking. Op de locatie Fraamborg zijn tien appartementen gerealiseerd met eigen badkamer en toilet en een gezamenlijke multifunctionele ruimte. Locatiehoofd Siemen Berg: ‘Met de verbouwing wilden we onze bewoners meer comfort bieden. Met de kleine kamers en gedeeld sanitair voldeed het pand niet meer aan de eisen van deze tijd.’

Zo’n vijf jaar geleden zijn de eerste plannen gemaakt. De tekeningen lagen klaar toen de ontwikkelingen op het gebied van aardbevingsbestendig bouwen op gang kwamen. Het gebouw werd onderdeel van een pilot voor het bouwkundig versterken van woningen van woningcorporaties in het aardbevingsgebied. De woningen van Woongroep Marenland liggen allemaal in dit gebied. Manager Wonen Arjen Hoeber: ‘Door meteen het versterkingsplan mee te nemen, is er een beter plan ontstaan dat toekomstbestendig en veilig is.’

Aardbevingsbestendig
Dat het pand aardbevingsbestendig is, is voor de leek vrijwel niet te zien. De muren zijn versterkt met staalconstructies en er zijn extra stabiliteitswanden geplaatst die het gebouw sterker maken. De verstevigingsbalken zijn netjes weggewerkt. Wat wel in het oog springt, is de nieuwe kap met steilere daken. Hoeber licht toe: ‘Het versterken van zorgvastgoed is niet wezenlijk anders, maar het zijn geen standaardgebouwen. Het idee om de houten kap te vernieuwen in plaats van de bestaande kap te versterken is een voorbeeld van juist even anders kijken naar het probleem. De kap is een vormvast onderdeel dat de onderbouw stabieler maakt. Tegelijkertijd ontstond hierdoor meer woonruimte op de bovenverdieping.’

Tijd en geduld
Het doorrekenen van de versterkingsmaatregelen vroeg de nodige tijd en geduld. De bouw liep uiteindelijk twee jaar vertraging op. Hoeber: ‘De kap was vanwege de bijzondere eisen bewerkelijk en kostte meer tijd dan was voorzien. Planwijzigingen vergden flexibiliteit en creativiteit.’ Ook voor huurder De Zijlen was de vertraging geen pretje. Berg: ‘Wat we ons niet hadden gerealiseerd is dat er nog maar weinig ervaring was met aardbevingsbestendig bouwen. Daardoor liep het regelmatig anders dan verwacht. We hebben bijvoorbeeld een paar keer aan onze bewoners laten weten dat de verbouwing van start ging. Maar dan bleek bijvoorbeeld dat nieuwe berekeningen noodzakelijk waren doordat de normen waren gewijzigd. Toen tijdens een informatieavond het startsein voor de bouw zou worden gegeven, kregen we ’s middags het bericht dat de start werd uitgesteld. Dat is lastig uit te leggen, al helemaal aan bewoners met een beperking en hun familieleden.’

Berg: ‘Uiteindelijk is het wel ergens goed voor geweest. Het is heel mooi om te zien hoe blij de bewoners zijn met hun nieuwe appartementen. Ze hebben hier echt jaren naartoe geleefd en nu is het zover.’ Voor De Zijlen is het project halverwege. Het gebouw aan de Esdoornlaan is het volgende pand dat wordt aangepakt en bouwkundig versterkt.