Publicaties

Planbureau: ‘Nieuwbouw niet langer vanzelfsprekend’

Vanwege demografische ontwikkelingen is nieuwbouw in grote delen van het land niet langer vanzelfsprekend. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in het rapport Balans van de Leefomgeving 2014; De toekomst is nu.

Het aantal huishoudens neemt tot 2040 nog met ongeveer 1 miljoen toe. Die toename zal zich echter niet in het hele land voltrekken, aldus het PBL. Er is vooral een toename van het aantal oudere huishoudens. Het aantal jonge huishoudens neemt op termijn af. De vraag naar eengezinswoningen kan daardoor dalen.

Oudere huishoudens
Over vijftien tot twintig jaar zal de groep 75-plus-huishoudens flink zijn toegenomen. Veel van deze ouderen hebben een koopwoning. Zodra zij niet meer zelfstandig kunnen wonen of overlijden komen deze woningen vrij. In 2030 zullen daardoor ongeveer 50.000 koopwoningen vrijkomen. Dat is ongeveer evenveel als de totale jaarlijkse nieuwbouwproductie van voor de kredietcrisis, stelt het PBL.

Behoefte nieuwe woningen
De behoefte aan nieuwe woningen zal de komende decennia regionaal erg verschillen, constateert het PBL. In de vier grote steden, diverse randgemeenten en ook andere steden in de Randstad groeit niet alleen de bevolking maar ook het aantal huishoudens in de toekomst nog sterk. Nieuwbouw kan hier een oplossing bieden, maar juist in de Randstad is dat kostbaar, aldus het PBL.

Vooral aan de rand van Nederland en op het platteland neemt in de toekomst zowel de bevolking als het aantal huishoudens af. Hier dreigt leegstand en is afbraak van woningen nodig. Daarnaast zijn er gemeenten waar de bevolking krimpt, maar het aantal huishoudens nog wel toeneemt. Bijvoorbeeld in de kleinere gemeenten in de Randstad. Hier zijn dus wel extra woningen nodig voor extra huishoudens, zoals jongeren die zelfstandig gaan wonen en paren die scheiden.

Leegstaande kantoren
Het PBL adviseert met name gemeenten om in regionaal verband tijdig rekening te houden met de toekomstige bevolkingsontwikkelingen. ‘Aanpassen van de bestaande woningvoorraad aan de actuele wensen wordt belangrijker dan nieuwbouw. Ook het herbestemmen van bestaande (leegstaande) kantoren, winkels en ander vastgoed kan een alternatief zijn voor nieuwbouw van woningen.’