Verdieping

Woningcorporaties bepleiten maatwerk in krimpregio’s

‘Geef ons de ruimte om te werken aan innovatieve oplossingen voor de krimpproblemen.’ Dat is samengevat de oproep die Johan Krul van woningcorporatie Acantus namens Aedes deed tijdens een rondetafelgesprek met de Tweede Kamer op 26 maart 2015.

De Tweede Kamer nodigde onderzoekers, gemeente- en provinciebestuurders en vertegenwoordigers van onder meer woningcorporaties uit om te praten over krimpproblematiek en mogelijke oplossingen. De opbrengst dient als input voor een overleg van de Kamer over de krimpproblematiek op 8 april.

Corporaties die in gebieden met bevolkings- of huishoudensdaling werken, zoeken al jaren naar oplossingen voor problemen die krimp oplevert. Minder voorzieningen en verloederend particulier bezit zetten de leefbaarheid onder druk. Ongeveer één op de drie à vier woningen in krimpgebieden is in bezit van corporaties. In krimpregio's zijn weinig particuliere partijen die willen en kunnen investeren. De corporatie is dan vaak de laatste partij die nog iets kan doen. Dat betreft dan investeringen in leefbaarheid, eventueel niet-DAEB bezit en maatschappelijk vastgoed. Maar de investeringsruimte van corporaties staat onder druk.

Passend toewijzen
Johan Krul verklaarde tijdens het rondetafelgesprek: ‘Corporaties zijn heel actief in krimpregio’s. En de aanpak kost veel geld. Dit terwijl krimpcorporaties onevenredig getroffen worden door landelijke wetten. Zo heeft passend toewijzen erg negatieve gevolgen in krimpregio’s.’ Hij doelde op de regeling die in 2016 ingaat waarbij de huur van de woningen bij nieuwe verhuur fors naar beneden moeten. Terwijl corporaties weinig mogelijkheden hebben om andere huren ter compensatie te laten stijgen. De verhuurdersheffing tast het investeringsvermogen ook aan.

‘De situatie vraagt om maatwerk’, aldus Krul. ‘We willen wat meer ruimte en een soepelere procedure om toch wat meer te doen met niet-DAEB en leefbaarheid.’ Hij pleitte voor een gemakkelijke ingang bij het ministerie om snel knelpunten in de wet- en regelgeving te adresseren en op te lossen.

Particulier bezit
Tijdens het rondetafelgesprek kwam ook ter sprake dat particulier bezit verkrot en verpaupert in krimpgebieden. Volgens Krul kunnen corporaties ook hier een rol spelen: ‘Een investeringsfonds kan enorm helpen. Wat ook kan, is overnemen van particulier bezit.’ Woningcorporaties hebben hier zelf ook belang bij, omdat de toestand van omliggende gebouwen afstraalt op het eigen bezit. ‘Twintig procent leegstand is voor niemand aantrekkelijk’, zei een andere spreker.

Kamerleden vroegen aan Krul wat de overheid juist wel of niet moet doen. Krul: ‘Wel fiscale maatregelen nemen om drempels te verlagen. En er moet geld komen voor dat fonds.’ Experimenteerruimte vraagt om maatwerk per keer. Een corporatie in Limburg wil bijvoorbeeld best particuliere bezit inkopen en voor 20 jaar exploiteren en daarna weer afstoten. Maar dat mag volgens Europese regels niet.’

Johan Krul pleitte vervolgens ook voor een regionaal verschillende aanpak: ‘Groningen is echt wel anders dan Limburg.’