Praktijk

HEEMwonen gaat SUPERLOCAL

In de krimpregio Parkstad wordt veel gesloopt. Misschien soms te rigoureus, meent woningcorporatie HEEMwonen. Niet alleen omdat door sloop de sociale structuur van een wijk verdwijnt, er gaan ook veel grondstoffen en andere bruikbare zaken verloren. Projectleider Martijn Segers vertelt hoe HEEMwonen in het project SUPERLOCAL alternatieven onderzoekt. ‘We willen experimenteren met een openluchtfabriek.’

Wat is het project SUPERLOCAL?
‘In de regio Parkstad wordt een Internationale Bauausstellung (IBA) georganiseerd. Deze IBA wil onder andere door ruimtelijke projecten de regio weer attractief en economisch sterk maken. IBAParkstad zorgt voor nieuwe verbindingen en creëert mogelijkheden voor innovatie binnen projecten. Samen met onder meer de gemeente Kerkrade heeft HEEMwonen het project SUPERLOCAL bij IBA ingediend. Het plan is om een ‘sociaal kasteel’ te ontwikkelen in het gebied waar te slopen hoogbouwflats staan. Op de plek van de oorspronkelijke 400 woningen gaat HEEMwonen ruim 100 nieuwe woningen bouwen met een huur van ongeveer 500 euro per maand in een hoogwaardige architectuur. We streven ernaar om daarbij alle aanwezige grondstoffen en de fysieke materialen, maar ook overige waardes zoals architectuur en sociale structuren te hergebruiken.’

Wat onderzoeken jullie nu?
‘Bouwkundig onderzoeken we nu verschillende zaken op haalbaarheid. Kunnen we elementen zoals wanden, vloeren of zelfs een hele tunnel, uit een flat halen en die vervolgens gebruiken? En kunnen we van aanwezige materialen nieuwe grondstoffen maken, bijvoorbeeld granulaat tot beton verwerken? Kunnen we een heel casco in een andere vorm hergebruiken? Zijn toiletpotten, keukens en andere fysieke materialen te hergebruiken? Als sommige zaken niet haalbaar blijken, kiezen we voor een andere weg. Ons hoofddoel blijft de ontwikkeling van ruim 100 betaalbare huurwoningen. Overigens zijn de meeste bewoners al verhuisd. Hun kennis en ervaring hebben we vastgelegd in een burenboek.’

Dat klinkt vernieuwend.
‘Dit vraagt inderdaad om een vernieuwende aanpak. In een sterk veranderende wereld waarin alles snel en globaal gaat en duurder wordt, willen wij juist omgekeerd werken. Met minder nieuwe materialen en minder investeringen goedkope huurwoningen realiseren. De samenwerking met IBA Parkstad kan hieraan bijdragen.
We weten pas laat in de ontwikkelingscyclus hoe het eindproduct er precies uit komt te zien. Als we dan nog een bestemmingsplanprocedure moeten starten, lopen we vertraging op. Daarom willen we binnen het gebied experimenteel aan de slag gaan. Pas als het project klaar is, willen we de ruimtelijke procedures doorlopen. We zien het als een openluchtfabriek. Het project moet klaar zijn in 2020, dan eindigt IBA met een tentoonstelling.

Lopen jullie nog tegen zaken aan?
‘Zeker. Denk bijvoorbeeld aan wet- en regelgeving. Kunnen we in de openluchtfabriek eerst bouwen en daarna pas toetsen aan bestemmingsplanprocedures? Hoe gaan we om met de materialen die we ‘delven’ uit de flats? Mogen we wanden hergebruiken? Hoe zit het met de vereisten rond de betonkwaliteit? Een trap die 50 jaar heeft gefunctioneerd, mag volgens het Bouwbesluit bijvoorbeeld niet in nieuwbouw gebruikt worden. Ook vanuit milieuwetgeving verwachten we mogelijke problemen. Bijvoorbeeld rond geluidsoverlast, opslag op de projectlocatie, bewerkingen op locatie van materialen.’

Contact
HEEMwonen komt graag in contact met corporaties die ervaringen hebben met dit soort bouwkundige uitdagingen. Contactpersoon: Martijn Segers, m.segers@heemwonen.nl.