Publicaties

Staat van de Volkshuisvesting: Positief beeld prestaties woningcorporaties

Minister Blok publiceerde op 7 april 2016 voor het eerst de Staat van de Volkshuisvesting. Deze rapportage geeft een beeld van hoe woningcorporaties presteren op betaalbaarheid, verduurzaming, huisvesting van bijzondere doelgroepen en wonen en zorg. Het beeld is overwegend positief. ‘De corporatiesector presteert behoorlijk’, schrijft de minister in zijn begeleidende brief. Een aantal dingen kunnen beter.

 

Betaalbaarheid
Volgens richten woningcorporaties zich weer meer op hun kerntaken. Zo is de goedkope scheefheid sinds 2009 gedaald: er wonen minder mensen met een midden- of hoog inkomen in een sociale huurwoning. Dit komt onder andere door de EU-inkomensgrens voor toewijzing en het beleid van inkomensafhankelijke huurverhoging.

Aan de andere kant is de betaalbaarheid onder druk komen te staan en nam de dure scheefheid toe in de afgelopen jaren, blijkt uit het rapport. Dat heeft volgens de minister meerdere oorzaken. Er was sprake van een algehele inkomensdaling, de huren konden sinds 2012 boven inflatie toenemen en huishoudens met een laag inkomen kwamen vaker terecht in een relatief duurdere woning. Uit zorg voor de betaalbaarheid spraken woningcorporaties vorig jaar af met de Woonbond om de huurstijgingen vanaf 2016 te matigen.

Duurzaamheid
De kwaliteit van de corporatiewoningen is overwegend goed. De investeringen in duurzaamheid en energiebesparing zijn gestegen van 105 miljoen in 2011 naar 282 miljoen euro in 2014. Wel zal het tempo van verduurzamen omhoog moeten om de gezamenlijke doelstelling van gemiddeld label B voor 2021 te kunnen halen.

Wonen en zorg
Op het terrein van wonen en zorg en het faciliteren van langer thuis wonen, leveren corporaties al jaren forse inspanningen, concludeert de minister. Het aantal nultredenwoningen is ten opzichte van 2009 met 60.000 gegroeid tot 734.000 in 2014. Daarnaast bezitten corporaties ongeveer 200.000 woningen specifiek voor ouderen, zoals geclusterde woningen.

De minister onderzocht voor de Staat van de Volkshuisvesting ook visitatierapporten van de afgelopen jaren. Daaruit blijkt dat stakeholders de prestaties van woningcorporaties beter zijn gaan beoordelen. Uit onderzoek naar recentelijke prestatieafspraken blijkt dat corporaties huurders steeds meer bij hun beleid betrekken.

Forse uitdagingen
De uitdagingen voor woningcorporaties blijven fors. De minister roept corporaties op meer passend te gaan bouwen, zodat er meer geschikte en goedkopere woningen komen voor kleinere huishoudens. Daarnaast vindt hij dat er van meer (leegstaande) gebouwen woningen kunnen worden gemaakt.

Ondanks dat het aantal woningen in de vrije huursector sinds 2009 is verdubbeld, vindt de minister dit nog een te beperkt deel van de woningmarkt. Hij ziet hier vooral een rol voor marktpartijen, en constateert tegelijkertijd ook dat de helft van de corporatiesector qua kwaliteit in dit segment zou kunnen worden verhuurd.

Te vroeg voor maatregelen
Aan het slot van zijn brief gaat minister Blok in op een aantal moties vanuit de Tweede Kamer. Daarbij stelt hij dat het nu nog te vroeg is voor eventuele aanvullende maatregelen. Zo zal hij nu geen wettelijke verplichting invoeren voor corporaties om deel te nemen aan de Aedes-benchmark omdat inmiddels bijna alle corporaties benchmarkgegevens aanleveren (over 97 procent van de woningvoorraad).