Verdieping

Kabinet: ‘Vertrouwen in lokale partijen bij langer zelfstandig wonen’

Zorgen dat mensen langer zelfstandig kunnen wonen is bij uitstek een regionaal of lokaal vraagstuk, schrijven minister Blok en staatssecretaris Van Rijn in hun reactie op het eindrapport van het aanjaagteam Langer zelfstandig wonen. Mede op basis van de bevindingen van het aanjaagteam heeft het kabinet er vertrouwen in dat partijen dit lokaal kunnen oplossen. Er komt een ondersteuningsprogramma om hen daarbij te helpen.

Zorgvisie niet verplicht
Volgens het aanjaagteam liggen de grootste uitdagingen op het gebied van wonen en zorg in de bewustwording van mensen, in de regisserende taak van de gemeenten en in het zorgvastgoed. Het aanjaagteam wil het liefst dat elke regio een zorgvisie heeft waarin staat hoe wonen en zorg geregeld is. Het kabinet vindt dat een taak van gemeenten, maar wil een zorgvisie niet verplicht stellen.

Voldoende geschikte woningen
Ook de verantwoordelijkheid om voor voldoende geschikte woningen voor ouderen te zorgen laat het kabinet zoveel mogelijk bij lokale partijen, zodat zij de ruimte hebben om maatwerk te leveren. Het ministerie van BZK publiceerde tegelijkertijd met haar reactie het onderzoek Nieuwe woonvormen voor ouderen, een advies aan gemeenten op basis van praktijkvoorbeelden zoals meergeneratie- en meegroeiwoningen.

Inmiddels is in 95 procent van de bestaande prestatieafspraken tussen gemeenten, woningcorporaties en huurders wonen en zorg als een apart thema benoemd. Incidenteel afwijken van bestaande wet- en regelgeving via experimenten is mogelijk, zegt het kabinet. Er blijft een team binnen de ministeries van VWS en BZK beschikbaar om zich te buigen over concrete casussen waar wet- en regelgeving tot problemen leidt. Overigens verwacht het kabinet de komende jaren een afname van het aantal ouderen in sociale huurwoningen en een toename van het aantal mensen met een zware beperking.

Aedes: ‘Passend toewijzen vormt belemmering’
Aedes erkent het belang van lokaal maatwerk zoals de minister dit aangeeft. Wel is Aedes teleurgesteld dat de minister en staatssecretaris willen vasthouden aan de zogeheten passendheidsnorm bij zorgwoningen.

Woningcorporaties kunnen geen woningen van boven ongeveer 600 euro meer toewijzen aan de laagste inkomens, ook niet als zij een zorgvraag hebben. Zorggeschikte woningen zijn echter vaak duurder. De minister betwijfelt dit en zoekt de oplossing in kleiner bouwen. Hiermee gaat hij voorbij aan de complexiteit van het vraagstuk. Voor een belangrijk deel gaat het bijvoorbeeld het aanpassen van bestaande woningen. Bovendien moet de woning voor andere doelgroepen geschikt kunnen zijn.

Ondersteuningsprogramma
Het kabinet komt samen met de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) met een ondersteuningsprogramma voor gemeenten, woningcorporaties en zorgkantoren. Dat gaat bijvoorbeeld over hoe je op lokaal niveau de opgave in beeld brengt, een strategie bepaalt en die vervolgens uitvoert. Om goede praktijkvoorbeelden uit te wisselen is het Kennis- en Experimentenprogramma Langer Thuis verlengd tot en met 2017. Platform31 en het Aedes-Actiz Kenniscentrum Wonen-Zorg (KCWZ) voeren dit programma uit.