Wet- en Regelgeving

Meer mogelijkheden aanpak overlastgevers en ex-criminelen

Gemeenten kunnen straks overlastgevers, ex-criminelen en mensen die extremistisch gedrag vertonen een woning weigeren in een probleemwijk. De Eerste Kamer stemde op 12 juli 2016 voor het wetsvoorstel dat dit mogelijk maakt. De wet treedt naar verwachting 1 januari 2017 in werking.

Rotterdamwet
Het wetsvoorstel is een uitbreiding op de Rotterdamwet. Die wet geeft gemeenten al de mogelijkheid om in bepaalde gebieden met sociale en economische problemen tijdelijk geen woningen toe te wijzen aan mensen met inkomens op bijstandsniveau. Ook kunnen gemeenten ervoor kiezen specifieke groepen zoals hoger opgeleiden voorrang te geven.

Met de uitbreiding kunnen gemeenten ook ex-criminelen, notoire overlastveroorzakers en mensen met extremistisch gedrag weren. Nu kunnen gemeenten de selectieve woningtoewijzing alleen toepassen voor een hele buurt, straks ook voor specifieke straten of wooncomplexen. Gemeenten moeten bij de minister voor Wonen en Rijksdienst een aanvraag doen om gebruik te mogen maken van de maatregel voor selectieve woningtoewijzing.

Reactie Aedes
Het is belangrijk dat de uitbreiding op de Rotterdamwet er komt, schreef Aedes voorafgaand aan het Kamerdebat in een brief. In sommige wijken in Nederland is de criminaliteit, onrust en woonoverlast zo erg dat het nodig is om iets aan de instroom te doen.

Wel wees Aedes op een aantal knelpunten. Zo kan verplichte screening leiden tot langere leegstand en dus financiële schade doordat het aanvragen van een huisvestingsvergunning acht weken duurt. De Tweede Kamer vroeg minister Blok die doorlooptijd te verkorten. De minister zei dat hij bereid is in overleg te gaan met gemeentes en politie om te kijken of een kortere doorlooptijd mogelijk is. Verder vroeg Aedes de Kamer in haar brief om duidelijk in de wet vast te leggen dat gemeenten met verhuurders moeten overleggen voordat zij een screeningsgebied aanwijzen. De minister gaf aan dat dit al voldoende is gewaarborgd door de Woningwet waarin staat dat gemeenten, huurders en verhuurders lokale prestatieafspraken moeten maken.

Privacy
De Tweede Kamer besloot verder dat de procedure voor een gebiedsaanwijzing wordt verkort van dertien tot maximaal acht weken. Ook werd een aantal besluiten genomen over privacygevoelige politiegegevens. Die mogen alleen gebruikt worden voor het toewijzen van een huisvestingsvergunning. En alleen de burgemeester mag op basis van de verstrekte gegevens beoordelen of een huurder wel of niet in een aangewezen straat, complex of buurt mag wonen.

Ervaringen
Een aantal woningcorporaties en gemeenten experimenteerden de afgelopen jaren al met selectieve woningtoewijzing als onderdeel van de aanpak van probleemwijken. Zo kunnen woningzoekenden in de Nijmeegse Kolpingbuurt sinds 2003 alleen een sociale huurwoning huren met een inkomen uit werk boven bijstandsniveau én als ze geen strafbare feiten hebben gepleegd zoals drugshandel, geweld of intimidatie. Woningcorporatie Talis heeft goede ervaringen met deze aanpak. 'Doordat we de toestroom van sterk overlastgevende en criminele huishoudens een halt konden toeroepen, konden we onze aandacht richten op de zittende en nieuwe bewoners', vertelt Frits Baghus van Talis. Lees meer over de ervaringen van Talis in Aedes-Magazine.