Vernieuwingsagenda

Innovatiechallenge: ‘Met stilstand bereik je niets’

Vernieuwing is van alle tijden en met stilstand bereik je niets. Maar nieuwe uitdagingen vragen om nieuwe oplossingen, ziet Moniek van Balen, directeur-bestuurder bij woningcorporatie UWOON uit Harderwijk en vraageigenaar van team 2 in de Innovatiechallenge Leefbare buurten en wijken 2018-2019. ‘Na jaren vooral focus op cijfers vanwege de nieuwe wetgeving is het nu tijd om echt met leefbaarheid aan de gang te gaan.’ 

Het versterken van netwerken in de buurt is volgens Van Balen geen oplossing meer. ‘We voelen de toenemende leefbaarheidsproblemen door een groeiend aantal kwetsbare bewoners. De vraag waar we voor staan is niet alleen hoe we het nieuwe samenspel organiseren en onze partners activeren, maar vooral hoe onze bewoners zelf meer aan het stuur kunnen zitten in de oplossing van problemen.’ 

Zij gaat met mede-vraageigenaar Karin Verdooren, directeur-bestuurder van de Woerdense woningcorporatie GroenWest en de rest van team 2 aan de slag met de vraag: ‘Hoe beleven bewoners de leefbaarheid in buurten/wijken waar als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen de leefbaarheid onder druk staat? Wat vinden deze buurtbewoners belangrijk als het gaat om een leefbare wijk/buurt? Hoe organiseren wij vanuit de leefwereld van bewoners een vernieuwende integrale aanpak met alle betrokken actoren in de wijk/buurt, zodat er weer een buurt ontstaat waarin mensen met plezier wonen en ieder vanuit zijn eigen rol en verantwoordelijkheid daaraan een bijdrage levert?’ 

In die vraag, of eigenlijk vragen, zit een hardere en zachtere kant van de problematiek: ‘De harde kant is hoe partners elkaar weten te vinden en de zachtere kant is voorkomen dat mensen uit angst samenleven, in plaats van uit nieuwsgierigheid. Met begrip voor elkaar.’ 

Praktijk
Van Balen ziet in de praktijk dat veel problemen ontstaan door onbegrip. ‘Er was bijvoorbeeld een meneer van buitenlandse afkomst komen wonen in een complex. Hij had lakens voor zijn raam hangen, sloeg met deuren, draaide soms luide muziek en sjouwde over straat met een jerrycan. Zijn buren hebben iedereen gebeld, behalve meneer. Hij bleek een probleem met zijn brommer te hebben, was net gescheiden, had geen geld om zijn huis in te richten en sprak vloeiend Nederlands want hij woont hier al 30 jaar. Een kort gesprek door een buurtbemiddelaar was genoeg, terwijl de buurt dacht dat hij terrorist was’, zegt Van Balen. 

Het wegnemen van stigma’s kan volgens haar helpen bij meer sociale stabiliteit in de buurt. ‘We zoeken nieuwe vormen van netwerken die wortelen in de samenleving. Het ontwerp-denken bij de Innovatiechallenge is denken vanuit een probleem. Wij moeten uitleggen waarom wij sociale stabiliteit zien als een probleem van onze organisatie. We zijn niet de enige probleemeigenaar, maar kunnen er wel op meer manieren last van hebben dat buren bij iemand met bijvoorbeeld een psychose niet verder kijken dan dat probleem. Zo iemand heeft dan al de naam van overlastgever’, zegt Van Balen. 

'Knellende regels moeten we niet zonder meer accepteren'

Zij hoopt vooral dat aan het einde van de uitdaging meer zicht is op het bieden van oplossingen voor dit soort uitdagingen. Bij die oplossingen vindt zij het niet erg als haar medewerkers over grenzen gaan, als ze maar ruggensteun hebben. ‘Of het nou een verpleegkundige, een corporatiemedewerker of een wijkagent is. Die moeten kunnen zeggen: wat ik deed was misschien op het randje, maar het hielp wel. Knellende regels moeten we niet zonder meer accepteren, maar bespreekbaar maken. Mensen mogen meer lef hebben en verdienen steun’, besluit Van Balen.