Vernieuwingsagenda

Innovatiechallenge op leeravontuur door Nijmegen

Het derde werkatelier van de Innovatiechallenge Leefbare Wijken en Buurten is geen bijeenkomst in klassieke zin. Dat wordt meteen duidelijk als N.E.C.-directeur Wilco van Schaik vanaf het veld de 150 deelnemers welkom heet op de tribunes van het Goffert-stadion in Nijmegen. Dat doet hij samen met Ieder Talent Telt en mede namens zo’n 60 inwoners, jongeren, studenten en professionals uit Nijmegen die de teams vandaag helpen.

Walter Hamers van de Nijmeegse corporatie Talis onthult alvast dat de deelnemers straks de gastvrijheid van Nijmegen gaan ervaren: ‘Vanmiddag gooien 48 plekken in de stad de deuren voor jullie open. Jullie gaan op pad samen met de studenten van de masteropleiding Management en Innovatie en Social Work van de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Met al jullie verschillende achtergronden heb je met elkaar een enorme innovatiekracht. Elkaar leren kennen en verbindingen leggen is van belang om te kunnen innoveren. Want je moet het immers ook samen doen in de wijk.’


Ook Sven Turnhout, directeur van KWH en moderator van team 1 staat te popelen om van start te gaan: ‘In de vorige werkateliers zijn we gestart met uitzoeken wat de vraag is die ertoe doet. Voor WIE gaan we WAT oplossen. Vandaag mogen we het eindelijk over oplossingen hebben.’ De hele dag staat in het teken van innovatieve oplossingen bedenken met behulp van creatieve werkvormen op basis van design denken. Als eerste werkvorm gaat elk team uiteen in subgroepen om te brainstormen en te proberen zo veel mogelijk ideeën te genereren.

Adriaan Vonk is manager bij Aedes en moderator van team 6, dat zich bezighoudt met een heel concreet leefbaarheidsvraagstuk: ondermijning. In steeds meer wijken steekt criminaliteit de kop op. Bewoners durven zich niet uit te spreken en laten uit angst hun kinderen niet meer buiten spelen. ‘Na een aanloop waarin we de vraag concreet hebben gemaakt en persona’s hebben gemaakt, breekt nu het uur van de waarheid aan: oplossingen bedenken. En niet zomaar oplossingen, maar echt innovatieve ideeën die de corporatiewereld kunnen veranderen.’

Bouwen aan ideeën
Na de eerste brainstormfase begint het serieuzere werk. Teamleden bevragen elkaar kritisch: heeft een plan wel voldoende impact? Is het ook praktisch uitvoerbaar? Allerlei suggesties passeren de revue. Woonfraude aanpakken, of enge plekken in beeld brengen met behulp van een wijkschouw? Goed uitvoerbaar maar niet heel vernieuwend. Een project Gluren bij de buren, waarbij buurtgenoten bij elkaar op de koffie gaan? Dat lijkt lastig uitvoerbaar in een wijk waar bewoners nog niet zo veel vertrouwen in elkaar hebben. Diverse ideeën worden terzijde geschoven of scoren laag op de ‘Wall of Cool’ die elke subgroep vult.

De meest veelbelovende ideeën gaan door naar de volgende ronde. Bijvoorbeeld een idee om als Hendrik Groen, met behulp van storytelling, problematiek op laagdrempelige manier onder de aandacht brengen. Of een sociale kaart van een wijk of flat maken. Bij wie kun je als buurtbewoner terecht, wie heeft zijn buurtgenoten wat te bieden? Een ander idee is een parelketting van mooie plekken, gebouwen of mensen in de wijk, die met elkaar in verbinding staan. Tot slot het voorbeeld van een ‘Wijkverbinder’ in Rotterdam, een aanvulling op de sociale wijkteams. Een onafhankelijke Wijkverbinder die als taak heeft om bij mensen binnen te komen en helder te krijgen: wat is de vraag van deze huurder, waar loopt het stuk? De essentie is dat de huurder niet wordt los gelaten, maar echt wordt geholpen van A naar B. Door een professional of een betrokken vrijwilliger, afhankelijk van de vraag.

De innovatiechallenge daagt de deelnemers uit om met elkaar creatief aan de slag te gaan met tafels vol Lego

Vervolgens start het daadwerkelijk bouwen aan ideeën. De innovatiechallenge daagt de deelnemers uit om met elkaar creatief aan de slag te gaan. Daarom staan er vandaag tafels vol Lego klaar, zodat elke subgroep letterlijk kan bouwen aan zijn plan. Het resultaat zijn heel diverse bouwwerkjes, die symbool staan voor de ideeën. Ideeën die gaan leven zodra de groepsleden hun Lego-bouwwerk aan elkaar toelichten. In team 4 geeft moderator Ivonne Couwenberg van het BlomBerg Instituut haar teamleden alvast mee: ‘Is dit een "beste" idee om mee te nemen de stad in? Om het te gaan toetsen en verrijken?’

Op ontdekkingsreis door Nijmegen
‘s Middags verspreiden de 150 deelnemers zich door heel Nijmegen en omgeving. De studenten van de Master Management en Innovatie en deelnemers aan Ieder Talent Telt zijn de ‘taxi drivers’, oftewel procesbegeleiders. De deeltijdstudenten werken, naast hun opleiding, als beleidsmedewerkers, managers, regisseurs, coördinatoren bij allerlei maatschappelijke organisaties, in de zorg, of als zelfstandige.

‘Wat een mooie dag, vol energie, met bruisende ideeën, en nieuwe verbindingen. Nu is het tijd om te experimenteren, gewoon gaan doen’

Elke taxi driver neemt een of enkele teamleden mee op bezoek bij inspirerende praktijkvoorbeelden. Onder andere een wijkspeeltuin, opvang voor daklozen, kledingbank, diverse scholen, wijkcentra en maatschappelijke organisaties ontvangen de innovatievelingen. Marinke Barnhoorn, hoofddocent bij de master, is al voor vertrek enthousiast: ‘Dit past perfect bij onze masteropleiding. Wij kunnen het geleerde in de praktijk brengen. En mooi dat we de dag ook kunnen faciliteren.’ Zowel de opleiding MMI als de Nijmeegse beweging Ieder Talent Telt en Huurders in de ballenbak hebben hun schouders onder de dag gezet en het mogelijk gemaakt om zo veel verschillende werkbezoeken af te leggen. Na terugkomst delen de teams hun ervaringen met elkaar en bouwen verder aan hun idee. Ook maken ze een eerste opzet voor een experiment in de wijk.

Aan de slag
Dit was het derde werkatelier in een serie van vier. Uit alle ideeën kiezen de vraageigenaren er een of meerdere waarmee zij concreet aan de slag gaan. Sven Turnhout sluit de dag af met bemoedigende woorden: ‘Wat was het een mooie dag, vol energie, met bruisende ideeën, en waar nieuwe verbindingen zijn gelegd. Nu is het tijd om te experimenteren. We moeten het gewoon gaan doen.’

Ook dit keer hebben mensen met verschillende achtergronden, uit verschillende werkvelden en disciplines elkaar gevonden, aangevuld en geïnspireerd. Een schoolvoorbeeld van een plus een is drie. En ook dit keer blijven een aantal mensen vanuit de eenmalige hulptroepen graag aangehaakt en voegen zich bij hun team. De beweging en eveneens de innovatie groeit.

In het volgende werkatelier op 23 mei doen de teams verslag van hun ervaringen en geleerde lessen uit het experiment. Op 26 september presenteren de teams hun oplossingen tijdens een slotevenement. De vorderingen zijn tussentijds te volgen op aedes.nl/innovatiechallenge.