Publicaties

Evaluatie Platform31: Passend toewijzen leidt tot ander huur- en toewijzingsbeleid

Platform31 heeft de gevolgen van het passend toewijzen onderzocht. De conclusies in het rapport Evaluatie passend toewijzen, één jaar verder zijn in grote lijnen hetzelfde als de uitkomsten van een eerder onderzoek van Aedes. De passendheidstoets heeft grote invloed op het huur- en toewijzingsbeleid van corporaties. Bijna alle corporaties pasten hun beleid aan om te zorgen dat mensen met lage inkomens de goedkoopste woningen krijgen.

Woningcorporaties moeten sinds 2016 bij het toewijzen van sociale huurwoningen voldoen aan de passendheidsnorm. Aan minstens 95 procent van de huishoudens die op basis van hun inkomen in aanmerking komen voor huurtoeslag, moeten zij een woning onder de aftoppingsgrens (rond 600 euro) toewijzen.

Platform31 analyseerde onder meer de verhuurcijfers in vier regio’s en bracht het huur-en toewijzingsbeleid van tien corporaties in beeld. De meerderheid van de corporaties koos ervoor om hun huurbeleid te wijzigen, zodat er meer woningen onder de aftoppingsgrens werden aangeboden. Een groot deel van de corporaties verlaagde hiervoor de streefhuren.

Grote gezinnen
Als gevolg van het passend toewijzen ondervinden corporaties onder meer problemen bij het bieden van grote woningen aan grote gezinnen. Woningen met veel kamers zijn vaak boven de aftoppingsgrens geprijsd. Om huurtoeslaggerechtigde gezinnen tegemoet te komen, kozen de corporaties er vaker voor om de huurprijs voor een groot gezin te verlagen, in plaats van gebruik te maken van de mogelijkheid om bij 5 procent van de toewijzingen af te wijken van de passendheidnorm. 

Goedkopere nieuwbouw
De door Platform31 onderzochte corporaties zeggen in de toekomst meer goedkopere nieuwbouw te gaan bouwen. Zo willen zij hun woningen qua prijs en kwaliteit beter laten aansluiten bij hun primaire doelgroep, mensen met lagere inkomens. In de digitale vragenlijst van Aedes in mei 2017 gaf 24 procent aan dit te gaan doen. Door de afname van de huurinkomsten als gevolg van de passendheidsnorm verwachten de corporaties op de lange termijn echter wel een afname van de investeringen in nieuwbouw. Hetzelfde geldt voor hun investeringen in duurzaamheid.

Geen concentratie lage inkomens
Platform31 constateert geen toenemende concentratie van lage inkomens als gevolg van het passend toewijzen. Uit het onderzoek blijkt niet dat de primaire doelgroep meer dan voorheen wordt gehuisvest in wijken waar al veel huishoudens met lage inkomens wonen. Wel zien enkele van de gesproken corporaties een concentratie van de lage inkomens op buurt- of complexniveau. 

Aedes: ‘Effecten op leefbaarheid blijft punt van zorg’
Aedes benadrukt dat het na één jaar passend toewijzen nog te vroeg is om de toekomstige effecten van deze maatregel goed te kunnen overzien. De effecten voor de leefbaarheid en mogelijke segregatie op langere termijn blijven bijvoorbeeld een punt van zorg. In combinatie met de instroom van vergunninghouders, het langer zelfstandig wonen van ouderen en verwarde personen, kan passend toewijzen aan mensen met de laagste inkomens ertoe leiden dat veel kwetsbare huishoudens bij elkaar wonen.