‘Nederland streng bij toegang tot sociale huurwoningen’

‘Gezinnen met een bescheiden middeninkomen komen in Nederland niet in aanmerking voor een sociale huurwoning, terwijl ze nauwelijks een alternatief hebben. Onze inkomensgrens is in vergelijking met andere Europese landen laag.’ Dat schrijft Sébastien Garnier, die sociale huisvesting in Europese landen met elkaar vergeleek.

Als je de toegang tot sociale huurwoningen binnen Europa vergelijkt, blijkt Nederland een uitzondering. Nederland hanteert tot nu toe één inkomensgrens die geen rekening houdt met huishoudgrootte of regionale verschillen. Veel mensen hebben daardoor nauwelijks kans op een huis: de particuliere huurmarkt en de koopsector bieden hen geen betaalbaar alternatief.

Andere Europese landen kennen hogere inkomensgrenzen voor toewijzing van sociale huurwoningen. In de meeste landen houdt het toewijzingscriterium rekening met het aantal personen in het huishouden en met regionale verschillen.

Hogere inkomensgrenzen

In vijftien van de achttien onderzochte landen ligt de hoogste inkomensgrens voor een sociale huurwoning hoger dan de inkomensgrens die nu voor heel Nederland geldt. Zo’n 80 procent houdt rekening met de regionale of lokale woningmarktsituatie. Buiten Nederland hanteren alle onderzochte landen hogere inkomensgrenzen voor meerpersoonshuishoudens. Dat betekent overigens niet dat de sociale huursector daar omvangrijker is, wel dat er meer differentiatiemogelijkheden zijn.

Europese landen zien dat verschillende groepen op de woningmarkt juist in de knel komen, door de beperking van sociale huisvesting tot de allerarmsten. Een typisch voorbeeld is Portugal, wat een zeer beperkte sociale huursector kent met slechts twee procent van de nationale woningvoorraad. Het land, met name het stadsbestuur van Lissabon, heeft haar beleid rondom sociale huur verruimd door een segment te creëren voor de middenklasse. Zo verkleint Portugal het gat tussen sociale huisvesting en de vrije woningmarkt. Een bredere doelgroep leidt dus niet noodzakelijkerwijs tot een grotere sociale huursector.

Verlaging

Het kabinet stelt nu een verlaging voor van de inkomensgrens voor alleenstaanden naar 35.000 euro. Daardoor komen ineens 140.000 mensen niet meer in aanmerking voor een sociale huurwoning. Voor meerpersoonshuishoudens blijft de grens 42.000 euro. De groep mensen die in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, wordt daarmee alleen maar kleiner.

Het woningtekort loopt in Nederland al jaren op en steeds meer mensen kunnen geen betaalbare (huur)woning vinden. De situatie in Nederland vraagt om meer onderscheid in toewijzingsgrenzen op basis van behoeften van woningzoekenden. Bijvoorbeeld door de grenzen af te stemmen op de lokale woningmarktsituatie. En door, in plaats van eenpersoonshuishoudens uit te sluiten, meer toegang te bieden aan jonge gezinnen. Dan loopt Nederland weer in de pas in Europa en wordt volkshuisvesting ingezet waarvoor het bedoeld is.

Sébastien Garnier
Managing Director
AxHA adviesbureau voor Europese Zaken

Meer weten? Lees het hele onderzoek van Sébastien Garnier