Lobby

Vertraging dreigt voor digitale inkomenstoets

Update

De digitale inkomenstoets waarmee minister Ollongren (BZK) wil proefdraaien loopt mogelijk vertraging op. Overheidsorganisaties hebben besloten hier in de ICT planning geen prioriteit aan te geven. Aedes is voorstander van de toets. De minister kondigde daags daarvoor in een brief de proef aan en beloofde nog dit jaar de eerste resultaten. De Tweede Kamer praat op donderdag 27 juni 2019 over woonfraude. 

De digitale inkomenstoets was een van de voorstellen die Aedes deed tijdens een rondetafelgesprek over woonfraude ter voorbereiding op het overleg. Deze voorkomt veel rompslomp voor corporaties en woningzoekenden en helpt woonfraude verminderen. 

Door een tekort aan sociale huurwoningen hebben corporaties te maken met woonfraude, zoals illegale onderverhuur, fraude met inkomensverklaringen en overbewoning. Mensen die naarstig zoeken naar een huis zijn hiervan de dupe en staan langer dan nodig op de wachtlijst. Ook hennepteelt, vakantieverhuur via bijvoorbeeld Airbnb, kraak en ongeoorloofde bedrijfsactiviteiten zijn vormen van woonfraude.

Oplossingen
Aedes doet meerdere voorstellen om woonfraude effectief te kunnen aanpakken.

  • Maak het mogelijk dat corporaties bij de toewijzing van een sociale huurwoning (inkomens)gegevens van een huurder digitaal kunnen toetsen via de Belastingdienst, UWV, gemeente en MijnOverheid. Voer daarom snel een e-inkomenstoets in.
  • Bij gemeenten en Belastingdienst is er door de nieuwe privacywetgeving twijfel over welke gegevens zij mogen delen. Regel in de wet dat dit soort instanties verplicht zijn bij de toewijzing van een sociale huurwoning (inkomens)gegevens te delen.
  • Wijs de kandidaat-huurder gezamenlijk – overheid en corporaties – op de gevolgen van fraude; aangifte, vervolging en langdurige uitsluiting van sociale huisvesting. Bijvoorbeeld bij het gebruik van valse inkomensverklaringen van criminele woonbemiddelingsbureaus.
  • Voer lokaal strengere regels met bestuurlijke boetes in tegen illegale onderverhuur en vakantieverhuur.

Het rondetafelgesprek vindt plaats in aanloop naar het debat in de Tweede Kamer over woonfraude op donderdagavond 14 maart.

Wetsvoorstel 
Minister Ollongren kondigde woensdag 13 maart 2019 een wetsvoorstel aan met maatregelen tegen woonfraude. Daarin geeft zij aan corporaties en gemeenten te willen helpen bij de aanpak van woonfraude en het delen van persoonsgegevens binnen de huidige privacywet.

De minister verviervoudigt de bestuurlijke boete voor illegale onderverhuur, in plaats van het aanmerken van woonfraude als economisch delict zoals de Tweede Kamer wilde. Aedes is het eens met deze keuze van Ollongren. Woonfraude kan alleen effectief worden aangepakt door samenwerking tussen gemeenten, overheidsinstanties en corporaties. Bij een economisch delict is de opsporing en vervolging aan justitie en politie. Aedes vreest dat daardoor gezamenlijk optreden en gegevensdeling niet meer mogelijk is.