Instrumenten

Veiliger op pad met de Crisiskaart

Esther Breeveld voelt zich veiliger en begrepen met haar Crisiskaart op zak. ‘Het geeft mij veel houvast en daardoor ben ik minder gespannen. Ik merk dat de kaart ook houvast geeft aan mensen om mij heen.’ De Crisiskaart bestaat tien jaar en is bedoeld om mensen eigen regie te geven, ook al kunnen ze die even niet onder woorden brengen. De Crisiskaart kan woningcorporaties helpen in de omgang met personen met verward gedrag. 

Op de Crisiskaart staat wat omstanders en hulpverleners moeten doen of laten tijdens een crisis van de kaarthouder. Wie kunnen ze bellen? Ook staat op de kaart welke afspraken zijn gemaakt met bijvoorbeeld behandelaar(s), crisisdienst en vertrouwenspersonen. Een woningcorporatie kan ook gekoppeld zijn aan de kaart, bijvoorbeeld als de kaarthouder weet dat hij in een crisis de huur niet betaalt. Dan kan een corporatie meteen aan de bel trekken. De kaart wordt gemaakt door regionale crisiskaartorganisaties en ondersteund door Stichting Crisiskaart Nederland, het Schakelteam Personen met Verward Gedrag en MIND.

Woningcorporaties kunnen wijzen op de mogelijkheid er een te maken, ernaar vragen op het moment dat zich een crisis voordoet en actief meedenken met bewoners die een kaart opstellen, over hoe zij de beste hulp kunnen krijgen. 

De Crisiskaart  is een persoonlijk, opvouwbaar kaartje, zo groot als een bankpas. ‘De cliënt bepaalt zelf wat erop staat en wie, met goedkeuring van de genoemde personen. Deze staan geregistreerd in het crisisplan dat ten grondslag lag aan de kaart ’, zegt Birgitta de Leeuw van de Crisiskaart. De houder draagt de Crisiskaart altijd met zich mee, bijvoorbeeld in de portemonnee en bepaalt ook wie de hieraan gekoppelde gegevens mag inzien. Het logo garandeert dat de kaart voldoet aan de gestelde eisen.

Roelof Kleppe, geneesheer-directeur van GGZ Eindhoven, is ook blij met de kaart die hij kan verstrekken: ‘Er zijn zoveel mensen met een psychische kwetsbaarheid die in crisis kunnen raken, dat we er maar beter heel nuchter over zijn. Met een beetje voorbereiding en het invullen van de Crisiskaart valt er een hoop ellende te voorkomen.’ De meeste mensen kunnen de kaart zelf afgeven. ‘Bij een psychose is dat lastig, maar bij mensen met een beperking kan het bezit van de kaart ongelooflijk helpen om weer naar buiten te durven’, zegt De Leeuw.

Registratie
De registratie van de kaarten is nog niet centraal geregeld. Een aantal instellingen in de geestelijke gezondheidszorg heeft deze al gekoppeld aan het Elektronisch patiëntendossier, maar dat is niet overal zo. ‘Het aanbieden van de Crisiskaart zou een service moeten zijn die gemeenten hun inwoners bieden’, zegt De Leeuw. 

Harde cijfers over hoeveel crises de kaart heeft voorkomen, zijn er nog niet. Wel blijkt uit de maatschappelijke effectenanalyse van de organisatie zelf dat dragers meer rust hebben in de wetenschap dat omstanders in een geval van crisis via de kaart weten hoe zij op dat moment het best kunnen handelen.