Standpunt

Aedes, VNG en Woonbond: Toegenomen investeringscapaciteit poetst gevolgen heffing niet weg

Minister Blok gaat voorbij aan de schadelijke gevolgen van de verhuurdersheffing: hogere huren, minder nieuwbouw en een tekort aan betaalbare huurwoningen. Dat zeggen Aedes, VNG en Woonbond in reactie op de evaluatie van de heffing van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Dinsdag stuurde minister Blok zijn evaluatie naar de Tweede Kamer.

De Eerste Kamer heeft minister Blok in december 2013 met klem verzocht de verhuurdersheffing aan te passen als die ernstige effecten zou hebben. Uit de evaluatie blijkt dat negatieve effecten zijn opgetreden en op termijn nog duidelijker zullen worden: hogere huren, minder nieuwbouw en meer verkoop van sociale huurwoningen. En dat de heffing als gevolg van huurverhogingen in feite vooral betaald wordt door huurders met lagere inkomens.

Investeringscapaciteit
Minister Blok koppelt de evaluatie van de verhuurdersheffing aan de zogenoemde indicatieve bestedingsruimte van woningcorporaties, een graadmeter van de maximale financiële reserves. Hij concludeert dat corporaties meer kunnen investeren dan hun prognose laat zien, zonder dat de financiële continuïteit in gevaar komt.

Corporaties hebben de heffing financieel overleefd. Daar is echter wel een hoge prijs voor betaald. Om de heffing te kunnen betalen zijn ze gedwongen de huren te verhogen; in de periode 2009-2015 maar liefst met 100 euro per maand. Daarnaast is de betaalbare voorraad van corporatiewoningen met 262.000 afgenomen, onder andere door verkoop en minder nieuwbouw. Daardoor kunnen steeds meer huurders hun huur niet meer betalen en nemen de wachtlijsten toe. Aedes, VNG, Woonbond, G4 en G32 gaan gezamenlijk de betaalbaarheid van het wonen monitoren.

Verder hebben corporaties minder kunnen investeren in onderhoud, waardoor huizen verouderen en de levensduur afneemt. Door de verbeterde financiële positie kunnen corporaties in 2016 hun huren matigen en hun investeringsprogramma’s opschalen. De schadelijke gevolgen van de verhuurdersheffing zijn echter bij lange na niet opgelost.

Maatschappelijke opgaven
Bovendien staan gemeenten, huurders en corporaties voor grote maatschappelijke opgaven. In een gezamenlijke notitie Wonen in Nederland: maatschappelijke opgaven en bijdragen woningcorporaties zetten Aedes, VNG en Woonbond de maatschappelijke opgaven op een rijtje: voldoende betaalbare en energiezuinige huurwoningen, huizen voor urgente doelgroepen zoals ggz-patiënten en vergunninghouders en nieuwe woonvormen voor ouderen. Investeringen van corporaties en verbetering van de betaalbaarheid zijn daarom van groot belang de komende jaren. De verhuurdersheffing blijft daarbij een groot obstakel dat de minister kan wegnemen. 1,7 miljard aan heffing betekent jaarlijks (structureel) meer dan 60 miljard verlies aan investeringskracht.

Stop de huurdersbelasting
Zowel de evaluatie van de minister als het onderzoek van COELO laat zien dat vooral huurders met lagere inkomens de prijs betalen van de verhuurderheffing, ieder jaar weer. Aedes, VNG en Woonbond maken zich grote zorgen over mensen met lage inkomens die hun huur niet meer kunnen betalen. Maar ook over mensen die geen woning kunnen vinden. Daar kan de minister niet omheen.