Verhuurderheffing stijgt komend jaar weer 170 miljoen euro

Het kabinet zegt er alles aan te doen om de nieuwbouw te stimuleren. Maar tegelijkertijd handhaaft ze zelf de grootste belemmering bij woningcorporaties, samen de grootste woningbouwer van het land. De belastingen die corporaties jaarlijks betalen nemen nog steeds toe. Aedes doet onderzoek naar de stijgende belastingdruk en komt snel na de zomer met door externen getoetste cijfers.

Het huidige kabinet trad aan in 2017. Woningcorporaties betaalden toen gezamenlijk 1,5 miljard per jaar aan verhuurderheffing en ruim 200 miljoen aan vennootschapsbelasting (Vpb). Samen dus 1,7 miljard. Aedes verwacht dat dit in 2021, aan het eind van de kabinetsperiode, is gestegen naar 2,6 miljard. Bijna 900 miljoen euro per jaar extra. Het extra miljard aan belastingen dat Aedes eerder voorspelde lijkt er in 2022 daadwerkelijk van te komen.

Vpb en ATAD

Eind vorig jaar besloot het kabinet woningcorporaties niet uit te zonderen bij de invoering van ATAD. Dat leidt volgens Aedes tot een directe verhoging van de Vpb van zo’n 300 miljoen. Bovenop de reguliere Vpb van 400 miljoen betaalt de sector in 2019 dan bijna 700 miljoen euro. Staatssecretaris Snel (Financiën) zei eerder er van uit te gaan dat corporaties verrekenbare verliezen kunnen gebruiken om de ATAD-last te dempen.

In de praktijk zijn die echter al vrijwel volledig gebruikt om de bestaande Vpb-last te dempen. Hierdoor is er geen ingroei van de impact van ATAD, die heeft vanaf 2019 meteen volop effect. Volgens de staatssecretaris zou de totale Vpb-last (inclusief het effect van ATAD) voor corporaties in 2019 ’slechts’ 244 miljoen euro worden. Die raming wijkt ruim 450 miljoen af van die van Aedes.

Verhuurderheffing

Het kabinet zegde toe de extra Vpb volledig te compenseren, maar corporaties kregen niet meer dan 100 miljoen korting op de verhuurderheffing. De heffing zou daardoor dalen naar 1,6 miljard. Echter: de verhuurderheffing wordt geheven op basis van de WOZ-waarde van de woningen. Door de WOZ-ontwikkeling is de opbrengst in 2019 honderd miljoen euro hoger en betalen corporaties alsnog 1,7 miljard. De korting is dus meteen volledig opgegeten door de stijgende huizenprijzen. En recent liet de Waarderingskamer weten dat de WOZ-waarde dit jaar met 8 tot 10 procent stijgt. Daardoor stijgt de verhuurderheffing weer met circa 170 miljoen euro.

Toezichthouder: heroverweeg beleid

Er verdwijnen opnieuw honderden miljoenen van corporaties extra in de schatkist. Daardoor kunnen ze weer fors minder investeren. De volkshuisvesting wordt verder financieel ondermijnd, juist in een tijd waarin corporaties de huurstijging op inflatie zetten om de betaalbaarheid voor huurders te borgen. En op een moment dat er naar corporaties wordt gekeken om extra te investeren in nieuwbouw en verduurzaming van woningen.

De toezichthouder Autoriteit woningcorporaties (Aw) waarschuwde al in het Sectorbeeld 2018 voor de effecten van stijgende belastingdruk. De toezichthouder adviseerde de minister daarom 'het overheidsbeleid inzake verhuurderheffing, huurprijsbeleid en passend toewijzen in hun onderlinge samenhang te heroverwegen.' Daarvan lijkt vooralsnog geen sprake. Terwijl er een steeds groter beroep wordt gedaan op het kabinet om maatregelen te nemen om te voorkomen dat de woningnood verder toeneemt en de verduurzaming stagneert. De belastingdruk op corporaties kan niet langer genegeerd worden door het Rijk.

Lees ook: ‘Door verhuurderheffing kunnen woningcorporaties minder bouwen’