Publicaties

Rijksuniversiteit Groningen onderzoekt fit- en propertoets

Meer informatie voorafgaand aan het toetsingsgesprek en een verplichte terugkoppeling achteraf. Dat zijn enkele aanbevelingen uit het onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) naar de fit- en propertoets voor bestuurders en commissarissen van woningcorporaties.

Onderzoekers van de RUG enquêteerden voor hun onderzoek De fit- en propertoets woningcorporaties in de praktijk ruim honderd getoetste bestuurders en commissarissen (samenvatting). De onderzoekers vragen zich af of de toets in de huidige vorm op de langere termijn houdbaar is. Het lijkt de onderzoekers verstandig het functioneren en de effecten van de fit- en propertoets te blijven evalueren.

Bestuurders en commissarissen worden vanaf 1 juli 2015 door de Autoriteit woningcorporaties (Aw) getoetst op geschiktheid en betrouwbaarheid bij hun (her)benoeming. Inmiddels hebben bijna vierhonderd kandidaten de fit- en propertoets doorlopen.

Reinigend instrument
Bestuurders en commissarissen vinden de toets als ‘reinigend’ instrument goed functioneren, blijkt uit het onderzoek. Maar zij vinden de fit- en propertoets minder geschikt als instrument ter versterking van de kwaliteit van bestuur en toezicht bij woningcorporaties. Interne evaluaties, visitatie, permanente educatie en de Governancecode zijn daarvoor volgens hen betere methoden.

Persoonlijke levenssfeer
Een derde van de respondenten blijkt het gesprek met de Aw als onaangenaam te ervaren. De onderzoekers vinden dat de fit- en propertoets diep ingrijpt in de persoonlijke levenssfeer van de kandidaat. Zo screent de Aw sociale media en onderzoekt zij informatie van de Belastingdienst. Ook blijkt uit het onderzoek dat de vragen vooral over integriteit gaan en niet over de deskundigheid van een kandidaat.

Verbeterpunten
De onderzoekers geven aanbevelingen om de toets te verbeteren: betere informatie voorafgaand aan het toetsingsgesprek, een verplichte terugkoppeling aan kandidaten achteraf en ook bestuurders en commissarissen die vóór 1 juli 2015 voor onbepaalde tijd zijn benoemd, toetsen.

Onderzoeksgroep
Het onderzoek is uitgevoerd onder leiding van hoogleraar Bestuurskunde, Heinrich Winter bij de afdeling Juridische Bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit van Groningen.