Praktijk

‘Sloopmateriaal terug in de bouwketen en niet op de stort’

In de Amsterdamse wijk Stadstuin Overtoom bouwt woningcorporatie Eigen Haard met het samenwerkingsverband Co-Green de laatste van 480 nieuwbouwappartementen. De oorspronkelijke 360 portieketagewoningen zijn gesloopt. Eigen Haard werkt hier met een circulaire aanpak: 98 procent van het sloopmateriaal wordt hergebruikt. Jurgen van de Laarschot, projectontwikkelaar bij Eigen Haard: ‘De grondstoffen uit sloopwoningen vertegenwoordigen een waarde.’

Hoe zijn jullie met circulair bouwen begonnen?
‘We zijn bezig met vernieuwing van het Overtoomse Veld sinds 2003. Eigen Haard heeft gekozen voor veel sloop en nieuwbouw, aanvankelijk nog niet met een circulaire aanpak. Het woord bestond nog niet eens. Mede door het gemeentelijk klimaatbeleid zijn we vanaf 2009 gaan nadenken over hergebruik van materiaal. Ketensamenwerking met marktpartijen was daarbij belangrijk omdat we zelf weinig wisten van circulair bouwen. Zij zijn onontbeerlijk geweest in onze bewustwording en kennisontwikkeling.’

Hoe zag die ketensamenwerking eruit?
‘We hebben marktpartijen uitgedaagd tot een visie en een herhaalbaar concept met de duurzaamste en innovatieve oplossingen voor slopen en bouwen. Vooral de samenwerking met een vernieuwend sloopbedrijf bleek waardevol. Zonder hen hadden we dit project niet kunnen uitvoeren. Samen met dit bedrijf, een bouwer en een architect hebben we Co-Green ontwikkeld. Het leidt niet alleen tot kennisontwikkeling, maar ook tot kostenbesparing.’

Welke afspraken maakten jullie?
‘Uiteindelijk wordt 98 procent van het sloopmateriaal ergens in de bouwketen hergebruikt. Het is dus niet zo dat het materiaal uit de gesloopte woningen één op één wordt verwerkt in de nieuwe wijk. Dat is logistiek en functioneel niet altijd mogelijk. Wel hebben we als gadget hier en daar elementen uit de oude woningen in de nieuwbouw gebruikt. De kern van circulair bouwen is dat het sloopmateriaal niet op de stort belandt, maar het hier of ergens anders opnieuw gebruiken. ‘

En hoe zit het met de kostenbesparing?
‘De circulaire aanpak kost ongeveer 500 euro extra per nieuw te bouwen woning. Dat kunnen we betalen door kostenbesparingen in de samenwerking met de ketenpartners. En de 40 procent koopwoningen – naast 30 procent sociale huur en 30 procent vrije sector - kunnen we tegen een hogere prijs verkopen omdat de woningen allemaal heel energiezuinig zijn. Onder de huidige Woningwetregels zou deze combinatie van koop en huur niet meer kunnen. Ondertussen groeit de noodzaak tot circulair bouwen. Ook vanwege de financiën. Bouwmateriaal zal in de toekomst steeds schaarser worden en dat zal gevolgen hebben voor de betaalbaarheid van de huren. Daarom is het zo belangrijk corporaties er bewust van te maken dat ook de gebruikte grondstoffen in hun huizen een waarde vertegenwoordigen.’

Hoe gaan jullie verder met circulair bouwen?
‘Hoewel wij een van de koplopers zijn, staat ook Eigen Haard pas aan het begin van het structureel hergebruik van materialen. Sinds kort hebben we circulair bouwen in onze beleidsvisie opgenomen. De volgende stap is dat we de ervaringen uit het project Stadstuin Overtoom meenemen in onze gestandaardiseerde eisen als opdrachtgever. Vervolgens moeten we die eisen nog concretiseren in alle bestekken. Ik verwacht dat Eigen Haard binnen twee jaar in alle projecten circulair sloopt en bouwt.’

Corporaties die meer willen weten over circulair bouwen in de praktijk kunnen contact opnemen met Jurgen van de Laarschot, projectontwikkelaar bij Eigen Haard: j.vandelaarschot@eigenhaard.nl.