Aedes-reactie

Aedes: ‘Visie op energiebesparing woningen Energieagenda stelt zwaar teleur’

De visie in de Energieagenda van minister Kamp op de voortgang van de energiebesparing in woningen is zwaar teleurstellend, vindt Aedes. De minister presenteerde zijn plannen voor de energietransitie op 7 december 2016. Een verplicht label C remt de reeds in gang gezette verduurzamingsplannen van corporaties en dwarsboomt vernieuwing. Bovendien valt het niet te rijmen met de in de Energieagenda beschreven lokale aanpak voor het terugdringen van aardgas.

In de Energieagenda laat minister Kamp zien hoe het kabinet de overgang naar duurzame energie – de energietransitie – in Nederland wil realiseren. Het kabinet zet in op energiebesparing en op terugdringing van het gebruik van aardgas om ‘in een geleidelijk tempo te groeien naar een CO2-arme economie in 2050’. 

Aedes is tevreden over de eerste, voorzichtige stappen in de richting van de ‘ontgassing’ van Nederland. De minister stelt onder meer de volgende maatregelen voor om richting te geven aan het verduurzamen van de warmtevraag van woningen:

  • Aankondiging van een wetsvoorstel voor afschaffing van de aansluitplicht van nieuwbouwwijken op het gasnet. 
  • Aansluitplicht op gasinfrastructuur vervangen door een algemeen warmterecht.
  • Nadruk op lokale planning en besluitvorming van grootschalige renovatie van complexen en vervanging van het gasnet. De gemeente krijgt hierin de regie. 
  • Bij individuele huishoudens zoveel mogelijk gebruikmaken van bepalende momenten, zoals een verhuizing of het levensloopbestendig maken van de woning.

Weinig urgentie
Het kabinet koppelt echter geen duidelijke eindtermijn aan deze maatregelen en daardoor straalt dit pakket weinig urgentie uit. Ook over de verbetering van financiële prikkels blijft de minister onduidelijk. De overheid gaat ‘onderzoeken’ hoe een effectieve kostentoedeling over betrokken partijen er uit kan zien. Kamp zegt daarbij wel al toe ‘dat burgers of bedrijven die eerder afstappen van aardgas hier geen nadeel van ondervinden ten opzichte van hen die later overgaan’.

Ook gaat de overheid meerdere fiscale mogelijkheden van de terugdringing van gas onderzoeken. Maar voor corporaties en andere partijen biedt de Energieagenda nog geen helder financieel kader op grond waarvan zij verschillende investeringsbeslissingen kunnen afwegen. 

Verplicht label C
De visie op de voortgang van de energiebesparing van woningen in de Energieagenda vindt Aedes zwaar teleurstellend. Deze valt ook niet te rijmen met de beoogde aanpak van de energietransitie. In de Energieagenda staat dat ‘het kabinet wettelijk verplichtende maatregelen zal voorbereiden gericht op een uitfasering van huurwoningen met niet groene labels (slechter dan label C)’. 

Aedes vindt een verplicht label C zeer onverstandig. Het zou betekenen dat corporaties hun beleid en investeringsplannen weer helemaal moeten aanpassen:

  • Deze verplichting komt bovenop de inspanningsverplichting die corporaties op zich hebben genomen in het Energieakkoord om gemiddeld label B te halen. Corporaties werken er nu hard aan om die laatste doelstelling te halen. Dat vraagt echter een heel andere aanpak dan minimaal label C ten doel te stellen.
  • Corporaties die investeren in nul-op-de-meter-woningen (NOM) zullen hun plannen moeten wijzigen. De Stroomversnelling heeft al laten weten dat NOM-renovaties stil komen te liggen. Ondertussen zegt de minister in de Energieagenda wel dat hij de NOM-renovaties noodzakelijk acht in het bereiken van de energietransitie. 

Ook vindt Aedes dat een landelijk verplicht label C niet valt te rijmen met de door de overheid gewenste lokale prioritering en besluitvorming, die wordt vastgelegd in prestatieafspraken. 

Aedes heeft de overheid herhaaldelijk gewezen op de grote knelpunten die corporaties in de weg zitten bij de verdere verduurzaming van hun woningen: de verhuurderheffing, het passend toewijzen, de zekerheidstermijn voor saldering en de lage gasprijzen. Ook daarvoor biedt deze Energieagenda geen oplossingen. In plaats daarvan komt de overheid met een nieuwe maatregel die het verduurzamen van woningen zelfs tegenwerkt.