Publicaties

Onderzoek corporaties: meer invloed huurdersorganisaties

Huurders krijgen in de Woningwet meer invloed op het beleid van corporaties. Uit onderzoek van Aedes blijkt dat corporaties dat ook willen. Zij zijn van plan om huurders op een andere manier te betrekken bij het maken van nieuwe plannen. Dat vraagt wel een inspanning van corporaties én van huurders.

Corporaties willen belanghebbenden, zoals huurders, graag meer betrekken omdat zij zo een beter gedragen beleid krijgen. Aedes en corporaties werken al langer aan het vergroten van de invloed van belanghebbenden. Samen zetten ze daarvoor dit voorjaar een aantal pilots in gang. Inmiddels is de invloed van huurders ook verankerd in de Woningwet die op 1 juli 2015 inging. Corporaties zijn voortaan verplicht om huurders meer te betrekken bij hun beleid en bij het maken van prestatieafspraken. Dat vraagt veel van huurders, maar ook van corporaties.

In een van de pilots werken Aedes en de Woonbond aan het versterken van huurdersorganisaties. In dat kader hield Aedes in het voorjaar van 2015 een enquête onder 198 woningcorporaties (ongeveer 60 procent van alle corporaties) naar de stand van zaken. De Woonbond hield een soortgelijke enquête onder huurdersorganisaties.

Toekomst huurdersorganisaties
Uit de enquête van Aedes blijkt dat 67 procent van de corporaties denkt dat huurdersorganisaties in de toekomst onvoldoende in staat zijn om voor de belangen van de achterban op te komen. Als belangrijkste knelpunten noemen zij het kennisniveau van de huurdersorganisaties, het bereiken van de achterban en de vergrijzing binnen het bestuur. In de enquête van de Woonbond geeft 53 procent van de huurdersorganisaties aan dat ze in de komende jaren onvoldoende in staat zijn om op te komen voor de belangen van huurders. Zij willen daarom vernieuwen en professionaliseren.

Mate van participatie
Corporaties zien huurdersorganisaties nu nog vaak als klankbord en adviseur en betrekken hen vooral in de besluitvormingsfase van het beleid. Dat zijn meestal adviserende gesprekken. Alleen in de gesprekken over het beleid rond participatie en zeggenschap betrekken corporaties huurders al eerder. Corporaties moeten dus nog een slag maken door huurdersorganisaties al in een eerder stadium te betrekken. 70 procent is dat van plan. Zij willen huurders in ieder geval meer invloed geven rond prestatieafspraken en participatiebeleid. Huurders moeten daarbij meer meebeslissen en samen met de corporatiebeleid maken (co-creatie).

Van enquête naar proeftuinen
Op basis van de uitkomsten van de enquêtes starten na de zomer van 2015 drie proeftuinen. Daarin gaat een aantal corporaties en huurdersorganisaties werken aan het versterken van de invloed van de huurdersorganisaties. Die ervaringen moeten in 2016 leiden tot een handreiking waarmee ook andere corporaties en huurdersorganisaties aan de slag kunnen. De pilot moet uiteindelijk bijdragen aan een cultuuromslag waarbij corporaties hun huurdersorganisaties voortaan vroegtijdig bij beleidsvorming betrekken. En waarbij huurdersorganisaties hun toegevoegde waarde duidelijker laten zien.