Veilig werken op het dak: verantwoordelijkheid corporaties

Jaarlijks komen er in Nederland gemiddeld 50 werknemers om door een val tijdens dakwerkzaamheden. Woningcorporaties zijn als opdrachtgever eindverantwoordelijk voor de situatie op het dak. De Brabantse woningcorporaties Casade en woCom hebben nu beleid om werken op het dak veiliger te maken.

‘Gelukkig hebben we nooit incidenten gehad bij werkzaamheden op het dak’, vertelt Gijs van Elderen van Casade. ‘Wel was er op daken van sommige complexen een verhoogd risico doordat we een aantal zaken niet goed hadden geregeld. Dat was voor ons reden om een inventarisatie te maken en beleid te ontwikkelen voor veilig werken.’ Ook woningcorporatie woCom heeft nooit met valincidenten te maken gehad. ‘We zien wel dat werknemers vergroeid zijn met hun werk. Het risico bestaat dat ze daardoor onbewust minder gevaar zien. Wij willen werknemers met ons beleid extra bewust maken van valgevaar.’ 

Een aannemer moet ervoor zorgen dat werknemers zich houden aan bepaalde richtlijnen voor veilig werken. Een woningcorporatie is eindverantwoordelijk voor de situatie op het dak. Voor onveilige situaties moeten corporaties een protocol hebben voor de aannemer, zodat hij weet welke maatregelen hij zelf moet treffen. 

Onafhankelijke externe partij

Casade en woCom besloten daarbij een externe deskundige te betrekken: Stichting Veilig Dak Nederland (SVDN). Dit is een onafhankelijke partij die woningcorporaties helpt bij onder andere het opstellen van een Risico-inventarisatie en Evaluatie (RI&E) en de ontwikkeling van beleidsplannen en protocollen. ‘Leveranciers bieden ook advies en begeleiding, maar hebben altijd een commercieel belang’, verklaart Van Elderen de keuze voor SVDN.

Inmiddels heeft Casade zo’n 70 procent van de daken in beeld. Voor de geïnspecteerde daken is er nu een RI&E en waar nodig een protocol dat een aannemer kan gebruiken bij werkzaamheden. ‘In ons beleid hebben we vastgelegd op welke daken we installaties voor valveiligheid aanbrengen en op welke niet’, vertelt Van Elderen.

‘Zo’n installatie is niet goedkoop, die plaats je alleen daar waar regelmatig werkzaamheden plaatsvinden.’ Van Rut vult aan: ‘Het is niet verplicht om installaties te plaatsen voor veiligheid. Ook woCom doet dat op daken waar regelmatig iets moet gebeuren, bijvoorbeeld omdat we warmtepompen of zonnepanelen hebben. Daar nemen we eenduidige veiligheidsmaatregelen.’

SVDN maakt voor woCom RI&E’s voor de verschillende complexen, en werkt die bij, zodra woCom een bepaalde veiligheidsmaatregel heeft laten doorvoeren. Van Rut: ‘Daarnaast zie ik SVDN als onafhankelijke kennisbank voor veilig werken op het dak.’

Veilig werken en duurzaamheid

Cascade schakelt SVDN ook in voor advies bij de plaatsing van zonnepanelen op daken. Voor de veiligheid is het bijvoorbeeld belangrijk dat de panelen niet tot aan de rand van het dak worden geplaatst. Dat kan een spanningsveld opleveren tussen duurzaamheid en veiligheid, merkte Van Elderen. ‘Een veilig dak kan ten koste gaan van de benutbare ruimte voor zonnepanelen. Maar met goed overleg kom je een heel eind.’