Verdieping

Hans Vermaak: ‘Laat medewerkers zelf veranderen’

Realistische ambities, één verandering per keer en per opgave een passende aanpak. Het zijn de hoofdingrediënten voor een succesvol verandertraject. Hans Vermaak ging samen met Eugene Janssen van woningcorporatie Oosterpoort tijdens de Aedes-collegetour op 3 juli uitgebreid in op de veranderkracht van corporaties. ‘Wil je het verandervermogen van medewerkers vergroten? Zet ze zelf aan het veranderen.’ 

Vermaak doet al jaren onderzoek naar veranderprocessen en schreef meerdere boeken, waaronder Plezier beleven aan taaie vraagstukken. In Leren veranderen gaat hij samen met Léon de Caluwé uitgebreid in op de vijf belangrijkste veranderbenaderingen die je in de theorie en praktijk ziet. Elke benadering in het boek is gelabeld met een eigen kleur.

Dezelfde fouten
Bij veranderen maken volgens Vermaak alle organisaties vergelijkbare fouten, waar ze van kunnen leren. ‘Ze schrijven bijvoorbeeld een visie en plan van aanpak die in een te groot contrast staan met de huidige situatie. Als je ambities niet goed ijkt, leidt dit juist tot verandermoeheid onder medewerkers.’ 

Succesvol veranderen
Een veranderstandaard bestaat niet: elke verandering vereist een eigen aanpak. Een herstructurering of bestuurlijke fusie organiseer je het beste top-down, terwijl bij professionalisering van de organisatie een bottom-up benadering het beste werkt. Vermaak: ‘Stel dat een bestuurder een proeftuin opricht om samen met andere instellingen een wijk leefbaarder te maken. Dat is prima, maar daar hoeft hij dan zelf niet in te zitten. Simpelweg omdat hij hier niet alle kennis voor heeft, die zit meer bij de medewerkers in de wijk.’

Interactie
Leren veranderen doe je niet alleen door dikke plannen te maken. Vermaak: ‘Die zijn slechts voorwaardenscheppend. Actie maakt pas het verschil: de vraag is dus steeds wie er in actie moet komen. Als dat mensen elders in de organisatie zijn, kan je als bestuurder betrokken corporatiemedewerkers beter zelf een plan laten maken en dat coachen, dan krijg je een heel andere rol. Als je het verandervermogen omhoog wil krijgen moet je niet meer veranderingen over mensen uitstorten, maar moet je hen meer aan het veranderen zetten.’

Opzet college
Het college van Vermaak en Janssen bij woningcorporatie Talis in Nijmegen bestond na een theoretische inleiding voor twee derde uit interactie en praktijkervaringen. Hoe ga je om met tegenkracht? Hoe organiseer je veranderingen dwars over muren heen? Dit college is ook nog te volgen op 9 november. U kunt zich via deze link aanmelden voor het college over veranderkracht.

Aedes-collegetour 
De Aedes-collegetour wordt georganiseerd in het kader van de Vernieuwingsagenda. Andere colleges worden gegeven door Maarten van Ham (over ongedeelde stad, gemengde wijken) en Marleen Hermans (over professioneel opdrachtgeverschap). De colleges zijn alleen toegankelijk voor leden van Aedes.