Verdieping

Workshop 'Gemengde wijken zonder sloophamer'

Uit een korte inventarisatie bleek dat medewerkers van woningcorporaties vinden dat sturen helpt bij het zorgen voor een gemengde samenstelling van bewoners.  Vervolgens gaf Jeroen van der Velden (Platform 31) een presentatie over onderzoek naar het mengen van bewoners in wijken. René Scherpenisse (bestuurder van Tiwos, een van de deelnemers aan het onderzoek) gaf daarna een visie die afwijkt van de conclusie van Platform31. Dat zorgde voor discussie in de zaal.

Hoofdpunten uit presentatie Jeroen van der Velden (Platform 31):

  • Er wordt steeds minder gestuurd op het mengen van wijken. Waarom werd dat vroeger gedaan? Tweedeling, segregatie, concentratie kwetsbare groepen tegengaan. Wat zijn de effecten van een buurt op de kansen van een mensenleven? Gemengde wijk als middel om dat te bereiken. Maar onderzoek wijst uit: dat is lastig te bewijzen. Er is weinig contact tussen nieuwe bewoners en ‘oude’ bewoners. Werk, familie is daar veel belangrijker in. Heel hoog percentage niet-westerse allochtonen verslechtert wel de integratie. Hebben we al dat mengen dan voor niks gedaan? Nee, buurten zijn er wel op vooruit gegaan. Maar individuele mensenlevens niet.
  • Wat wees het onderzoek van Platform31 uit? Concentraties kwetsbare groepen nemen toe, door extramuralisering, EU-inkomensgrens en de toestroom van vergunninghouders. Weinig beleid om te mengen bij de onderzochte corporaties. Gebeurt sinds Woningwet ook minder: er ligt meer focus op huisvesting lage inkomens/kwetsbare huishoudens. ‘Het idee van volkshuisvesting als volksverheffing, dat lijkt een beetje te zijn weggevallen. Het gaat nu meer om beheersbaarheid op straat- en complexniveau. Kunnen we daar de concentratie van kwetsbare huishoudens nog aan?’, zei Vd Velden. ‘En als dat niet zo is, dan gaan corporaties bijsturen.’ Maar mengen als doel op zich en als algemeen beleidsmiddel om een buurt te verheffen, dat gebeurt minder.
  • Er is in plaats daarvan een zoektocht naar alternatieve routes om goed om te gaan met concentratie kwetsbare groepen. Op dat laatste zien we acceptatie: wij zijn hier als woningcorporaties nu eenmaal voor. Die zoektocht is nog in volle gang.

Reactie René Scherpenisse (Tiwos, Tilburg): ‘Wij mengen wél’.

  • ‘In allerlei wijken verhardt zich de problematiek. Maar veel corporaties voeren er geen beleid op. Wij blijven roepen: mengen moet. We willen concentratie arme huishoudens voorkomen. Op moment dat wij zelf gaan zeggen: wij zijn er alleen voor laagste inkomens, dan kunnen we  de vraag verwachten: waarom doen jullie een derde van de voorraad niet weg? Zonde om voorraad niet te gebruiken. We zijn er niet alleen om goedkope woningen aan arme mensen te geven. Wat kunnen wij doen om te zorgen dat onze bewoners het een beetje beter kunnen krijgen?’
  • ‘Tiwos gelooft: wonen doet er toe als het gaat om kansen voor mensen. Ik snap ook wel dat je het niet beter krijgt als je een nieuwe buurman hebt die meer verdient dan de vorige. Maar het gaat hier om kinderen die een eigen kamertje te hebben om te studeren. Hoe veilig het is op straat. Hoe gemengd de scholen zijn. Dat maakt wel degelijk uit voor de kansen die met name kinderen hebben.’
  • Draagkracht versus draaglast in een buurt proberen we in balans te houden c.q. brengen.
  • Hoe doen we dat? Weten wat er speelt, zodat je kunt selectief toewijzen als dat nodig is om stapeling van problemen te voorkomen. ‘De sector is dat verleerd.’ Door gesprekken met potentiële bewoners, door anders adverteren en als heel zwaar middel inzet van de Rotterdamwet. Bewoners kunnen ook doorstroomverzoeken bij ons doen via directe bemiddeling. Zij krijgen dan in een andere wijk een woning toegewezen die we niet adverteren, maar hun woning komt dan wél via het woonruimteverdeelsysteem weer in de aanbieding. Mensen die iets actiefs willen doen krijgen huurkorting van 50 euro per maand. En in stenen doen we dit door te differentiëren in bouwen.
  • We overwegen om Te Woon in te voeren: mensen die eigenlijk een woning buiten de buurt willen kopen deze woning aanbieden en weer terug kopen als ze weg gaan.