Aedes-reactie

Aedes: ‘Dit nooit meer’

Het akkoord dat Vestia in juni 2012 met banken sloot over het afbouwen van de derivatenportefeuille gaf Aedes gemengde gevoelens. Enerzijds opluchting: de gifpil van de onbeheersbare financiële risico’s van de onverantwoorde derivatenportefeuille werd onschadelijk. Aan de andere kant komt een deel van de rekening via saneringssteun terecht bij alle corporaties. Dat gaat onvermijdelijk ten koste gaat van hun investeringen. Positief aan de oplossing is dat de sector zelf de problemen de baas kan.

‘Dit nooit meer’
Overheersend gevoel blijft ‘dit nooit meer’. Vestia stond al langer bekend als een woningcorporatie die weliswaar volkshuisvestelijk goed presteerde, maar eigenzinnig opereerde. De derivaten-kwestie legde bloot dat de governance van de corporatie niet op orde was en dat Vestia zich onttrok aan toezicht en verantwoording aan de buitenwereld. Binnen de corporatie zijn onverantwoorde risico’s genomen met volkshuisvestelijk vermogen, waar andere corporaties de dupe van zijn geworden. In worst case-scenario’s kwam zelfs het garantiestelsel als geheel onder druk te staan.

Aedes ziet het voorkomen van soortgelijke problemen vooral in verbetering van het externe toezicht en een steviger onderlinge discipline van corporaties.

Onderling toezicht
Corporaties staan garant voor elkaar en dat levert (via de borgstelling van het WSW en de rijksachtervang) structureel lagere financieringslasten op. Andere kant van de medaille is dat corporaties gezamenlijk te hulp schieten als een individuele corporatie in de problemen komt. Het mag echter niet zo zijn dat corporaties moeten bloeden voor onverantwoorde risico’s die een collega neemt. Corporaties moeten daarom elkaar onderling meer de maat nemen en laten nemen. Geen onderlinge garantstelling zonder disciplinering.

Daarnaast is beter extern financieel toezicht op corporaties nodig om te voorkomen dat er inefficiënt of onverantwoord wordt omgegaan met volkshuisvestelijk vermogen. Corporaties moeten hun risico’s verstandig beheersen, waarvan verantwoorde inzet van derivaten deel uit kan maken. Een onafhankelijke financiële toezichthouder moet daarop toezien en de mogelijkheid hebben om in te grijpen, onafhankelijk van de minister.

Toezicht met bite
Beter toezicht vraagt niet om meer regels, maar om betere regels en kaderstelling, aangevuld met stevigt toezicht op naleving met zonodig interventies en sancties. Zo’n structuur werkt door op alle afspraken binnen de sector en op de governance binnen alle corporaties.

Aedes heeft voorstellen voor steviger onderlinge discplinering van corporaties, verbetering van professionaliteit en beter extern toezicht gedaan in het rapport ‘Toezicht met bite’. Deze voorstellen worden uitgewerkt tot concrete maatregelen.